แจมมี่ นรันดร์จุฑา ปัญญาสุข Live Sound Engineer Violette Wautier / Phum Viphurit / Inspirative

“เนื่องจากไม่รู้ก็ต้องถาม แล้วกลับไปฟังเพื่อเก็บ Reference เพิ่มเสียงในหัวให้ตัวเองมากขึ้น ถึงเวลาได้ไปทำก็เริ่มเข้าใจในเสียงเครื่องดนตรีแต่ละแนวว่า ควรจะเป็นประมาณไหน การฟังเพลงช่วยมากที่สุด ในการฝึกให้เข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเสียง เพื่อให้ซาวด์ออกมาดี” เป็นเพียงประโยคสั้น ๆ ของ แจมมี่ นรันดร์จุฑา ปัญญาสุข แนะนำแก่ผู้เริ่มต้น และต้องการฝึกฝนตัวเองให้เป็น Sound Engineer ที่ประสบความสำเร็จ ในเนื้อหาต่อไปนี้จะเต็มเปี่ยมไปด้วยแนวทางคิด ปฏิบัติอย่างไรบ้าง ไปติดตามได้ที่บทสัมภาษณ์กันเลย

จุดเริ่มต้น

ตอน ป.6 แจมมี่ได้เข้าวงโยที่โรงเรียน เพราะว่ารอแม่มารับ เลยหาอะไรทำระหว่างรอแม่ (เพราะแม่ชอบมาช้า) โดยเริ่มจาก Marching Bell แล้วเปลี่ยนเป็น Saxophone พอขึ้น ม.1 ก็ยังเป่า Saxophone พ่อเลยส่งให้ไปเรียนพิเศษเพิ่ม เพราะพ่อมีวงที่เล่นกับเพื่อนอยู่แล้วอยากมี Saxophone ในวง จะได้มาเป่ากับวงพ่อซะเลย เลยเรียน Saxophone เพิ่มตั้งแต่ตอนนั้น

พอถึง ม.3 เป็นช่วงที่จะต้องเลือกว่า จะอยู่โรงเรียนเดิมหรือเปลี่ยนโรงเรียน ตอนนั้นก็ไม่รู้ว่าชอบดนตรีมากน้อยแค่ไหน แต่ก็รู้สึกอยากลองสอบที่ Pre Collage ของมหิดล เลยลองสอบดู พอประกาศผลเราก็ได้ Condition ว่าอยากให้เราย้ายเครื่องจาก Saxophone ไปเป็น Oboe ซึ่งเราไม่เคยเป่า Oboe มาก่อน แต่ตอนนั้นดูการ์ตูน Nodame Cantabile พระรองเป่า Oboe แล้วเสียงก็ไพเราะดีนะ โอเคเปลี่ยนก็ได้

ที่ Pre-college ของมหิดล ตอน ม.6 เขาจะมีสอนวิชาในแขนงต่าง ๆ ของ ป.ตรี มาหย่อนให้เด็ก ม.6 ได้ลองเรียนดูประมาณว่า คุณอาจจะไม่ได้ชอบ Perform ก็ได้นะ เรามี Business มาสอน มีเทคโนโลยีดนตรีมาสอนเป็นน้ำจิ้ม เพื่อให้เด็กลองเรียนอย่างอื่นบ้าง นอกจาก Ear Training หรือว่า Performance

ทำให้รู้สึกว่า เราไม่ได้ชอบเด่นออกมาข้างหน้าขนาดนั้น เราชอบฟังคนอื่นมากกว่า ชอบการที่ได้ปรับนู่นนี่ อะไรแบบนี้ ประจวบกับพอไปเรียนวิชาของเทคโนโลยีดนตรีทำให้รู้สึกว่า เออดูเป็นทางเรานะ โดยเราก็ไม่ได้เป็นคนเก่งคอมพิวเตอร์หรืออะไร แต่แค่รู้สึกสนุกดีในด้านเทคโนโลยีดนตรี

พอสอบเข้ามหาลัยก็เลือกเรียนที่มหิดลเหมือนเดิม แต่เลือกแขนงเทคโนโลยีดนตรี ณ ตอนนั้น เอาจริงก็ไม่ได้รู้เรื่องอะไรเท่าไหร่ หมายถึงว่าแยกอาชีพ หน้าที่ต่าง ๆ เช่น Sound Engineer, Producer, Technician และอื่น ๆ ไม่ได้ด้วยซ้ำ ตอนอาจารย์ถามสัมภาษณ์เมื่อสอบเข้าว่า “คุณอยากจะเป็นอะไรในอนาคต ?” ตอนนั้นรู้จักแต่ Produce เลยตอบอาจารย์ไปว่า “อยากเป็น Produce ค่ะอาจารย์” แต่พอเวลาผ่านไปรู้แต่ละหน้าที่มากขึ้นก็พบว่า อ้อจริง ๆ แล้วเราอยากเป็น Sound Engineer นี่แหละ

อย่างชอบ Live Sound อาจมาจากตอนที่มหาลัย มักจะมีการแสดงดนตรีที่โรงอาหาร บางทีก็เอาเด็ก Jazz มาเล่น เขาเลยอยากได้คนช่วยทำเกี่ยวกับเรื่องเสียง แบบเปิดไมค์ เปิดโน่นนี่หน่อย เราก็ไปช่วยเขา พอทำก็รู้สึกสนุกดี แต่ว่าตอนนั้นบอร์ดก็จะเป็น Analog ไมค์ก็มีไม่กี่ตัว Monitor มีบ้างไม่มีบ้าง ส่วนมากจะเป็นงานช่วยมหาลัย

โดยมาเริ่มทำ Live Sound จริง ๆ จะเป็นช่วงฝึกงานตอนปี 4 เพราะที่มหิดลช่วงปี 4 เทอม 2 จะต้องมีวิชาฝึกงาน ซึ่งตอนแรกจะไปฝึกทำสตูดิโอ แต่ว่าโดนสตูดิโอที่จะฝึกปฏิเสธ เนื่องจากเค้าห่วงว่าเป็นผู้หญิง แล้วสตูดิโอเวลาอัดเพลงทีก็ต้องมีดึกบ้าง น่าจะไม่เหมาะและสะดวกเท่าไหร่ ทีนี้เลยต้องหาที่ฝึกงานใหม่แบบกระชั้นชิด ก็เลยไปขอฝึกกับพี่ธีร์

ซึ่งพี่ธีร์ตอนนั้นคือทำซาวด์ให้ Paradise Bangkok, Chanudom, Violette Wautier พี่ธีร์ก็ “มา ๆ มาฝึกงาน” เลยได้ฝึกงานโดยเริ่มจากเป็น Technician เลย พวกพี่ ๆ เขาก็จะ แจมมี่ ยกของเลย!! ไม่มีว่าเป็นผู้หญิงหรือยังไง หลังจากทำ Technician แล้วก็ขยับมาทำมอนิเตอร์ ช่วงนั้นเป็นโมเมนต์ที่นึกย้อนกลับไปก็ยังสนุกอยู่ค่ะ

อะไรนะ !! จากเรียนสตูดิโอมาเป็น Technician Live Sound เฉยเลย ?

คือตอนที่เรียนมหาลัย หลักสูตรจะค่อนข้างเน้นในฝั่งสตูดิโอจ๋าเลย ไม่ได้เน้นเกี่ยวกับ Live Sound เท่าไหร่ โดยตอนที่เรียน Mix เพลง เรามักจะรู้สึกว่า เราจับจดไปนิดนึงกับการ Mix เพลงแต่ละเพลง (เพราะเราต้องใช้เวลาในการปรับ แล้วฟังวนไปเรื่อย ๆ) แล้วด้วยนิสัยอาจจะเป็นคนที่ Alert ด้วยมั้ง ความรู้สึกเวลานั้นคือ เราต้องอยู่ตรงนี้อีกนานเลยใช่ไหมเนี่ย !! แล้วเราก็เป็นคนชอบไปโน่นไปนี่ อยู่ไม่นิ่ง ตอนนั้นเลยรู้สึกว่า เราน่าจะไม่เหมาะกับฝั่งสตูดิโอเท่าไหร่

แล้วพอได้ทำ Live Sound ช่วงแรก ๆ เป็น Technician ทำมอนิเตอร์ มันก็ทำให้เราไปหลากหลายที่ ทำอะไรใหม่ ๆ แต่โมเมนต์สนุกก็สนุก โมเมนต์ที่บางทีไม่เคยทำ เจองานที่มึนงงแล้วยังไม่รู้ว่าจะจัดการอย่างไร ก็ทำให้เครียดมากเหมือนกัน เลยเป็นช่วงที่ทั้งสนุก ทั้งเครียดในเวลาเดียวกัน

ซึ่งจะเครียดตรงบางทีเจอบอร์ดที่ไม่ชิน แบบบอร์ดอะไรดูเท่ห์นะ แต่พอไปทำ ทำไมยากจังเลย แล้วตอนเริ่มทำใหม่ ๆ จะมีความลนลานกว่าปกติเยอะ ก็จะกลัว จะเครียดเกิน ณ ตอนนั้น ด้วยอาจจะกดดันตัวเองเยอะด้วย แต่จริง ๆ ก็ไม่มีใครว่าเรา มีแต่เรานี่แหละว่าตัวเอง

เมื่อไหร่ที่เปลี่ยนจาก Technician มาเป็น Sound

จะขนานกับช่วงที่ฝึกงานกับพี่ธีร์ ช่วงนั้นมีรุ่นพี่ชวนไปทำซาวด์ที่ร้าน Play Yard อยู่แถวลาดพร้าว เพราะเห็นว่าเราสนใจด้าน Live Sound  โดยคน / วงที่เล่นประจำที่ร้านก็จะมีหลากหลายแนว ทั้งแบบอินดี้หรือแบบวาไรตี้ ครบหมดแล้วแต่วัน

ซึ่งวงที่เล่นที่ร้านก็น่ารักมาก ๆ พี่เจ้าของร้าน พี่ผู้จัดการร้านก็ชอบและรักดนตรี แล้วร้านนี้เขาก็ชอบจัดอีเวนต์ดนตรีด้วย คือเหมือนกับใน 1 อาทิตย์จะมี 1 วัน ที่เป็นวันอีเวนต์ มีวง Indy หลายวงมาเล่นที่ร้าน เป็น Live House ขนาดย่อม ๆ เลยทีเดียว วงที่มาเล่นที่ร้านสมัยก่อน ตอนนี้ก็เป็นศิลปินดังไปหลายวงเลย

แจมมี่ได้ทำทั้ง Studio และ Live Sound มีสิ่งที่เหมือนกัน และแตกต่างกันอย่างไร

จริง ๆ มีความเกี่ยวข้องกันพอสมควร แต่สิ่งที่ต่างเลยคือ ในสตูดิโอเวลาอัด เราก็จะอัดเครื่องดนตรีแยกกันทีละคน (กลอง, เบส, กีต้าร์, ร้อง) ตอนอัดก็จะให้นักดนตรีใส่หูฟังในการเล่น ส่วนเราก็จะฟังเสียงผ่านมอนิเตอร์คือ ลำโพง / หูฟัง ซึ่งจะเป็นมอนิเตอร์และหูฟังที่เราคุ้นชิน

เสียงที่อัดได้นั้นก็จะเคลียร์ เพราะอัดแยกกันแต่ละชิ้น ไม่รั่วเข้าชิ้นอื่น และเราสามารถแก้จุดวางไมค์ได้ เปลี่ยน Pre Amp หรืออื่น ๆ ได้ กระทั่งอัดมาแล้วก็สามารถตัดต่อ ขยับให้เป็นอย่างที่ต้องการได้ โดยเวลาที่ใช้ในการเลือกเสียงหรือเวลาในการอัดนั้นมีมากกว่า Live Sound

ส่วน Live Sound คือนักดนตรีเล่นอยู่ด้วยกัน ดังนั้นเสียงจากไมโครโฟนนั้น ก็จะไม่เคลียร์ 100% เหมือนกับอัดแยกแบบในสตูดิโอ  เวลาก็ค่อนข้างมีจำกัด บอร์ด Mixer ลำโพง PA หรือมอนิเตอร์ที่เจอ ก็จะเปลี่ยนไปตามแต่ละที่ แต่สิ่งที่จะทำให้ทั้งสตูดิโอ และ Live Sound ดีนั้นเหมือนกันคือ Source ที่ดี ซึ่งในสตูดิโอควรจะโคตรดีที่สุด ส่วน Live Sound ถ้าโคตรดีได้ก็จะดีมาก ๆ ดังนั้นจุดกำเนิดเหมือนกันแน่นอนก็คือเสียงที่ดี

อย่างการ Miking ก็พยายาม Miking ให้ดีที่สุด จูนเก็บโน๊ตให้ดีที่สุด ณ ที่นั้น โดย Live Sound เปลี่ยนที่เสียงกลองก็เปลี่ยนแล้ว แม้กระทั่งไมค์ร้องที่ร้องออกไป ก็ไม่มีอะไรที่เหมือนเดิม แต่ว่าสตูดิโอ ถ้าเราทำอยู่สตูโอเดิมก็จะคุ้นชินกับห้องเป็นธรรมดา ก็พยายามทำให้เสียงดีที่สุด แต่ถ้าอย่างใน Live Sound ก็อยากให้เสียงดีแบบสตูดิโออยู่แล้ว แต่บางทีปัจจัยเยอะกว่า เลยเปลี่ยน Mindset ว่า ทำให้ดีที่สุด ณ ที่นั้นมากกว่า เวลาเจอ PA ไม่ดีก็คิดว่า จะทำอย่างไรให้มิกซ์เสียงออก PA นี้ แล้วออกมาดีที่สุดมากกว่า

ประสบการณ์สุดตื่นเต้น

ทำครั้งแรกก็ตื่นเต้น กับพวกงาน Music Festival ใหญ่ ๆ ก็ตื่นเต้น ปัจจุบันก็ยังตื่นเต้นอยู่นะ แบบว่าอยู่ดี ๆ มือสั่นทำไม แต่จะเกร็งเลยก็ตอน Big Mountain 2018 เป็นปีแรกที่ได้ยืน Front of House ให้พี่วี อันนั้นเป็นงานใหญ่งานแรกเลย เหมือนก่อนโชว์ทางค่ายก็จะส่งคนมาดูซ้อม และมาดูตอนโชว์จริงด้วย คือปกติจะไม่ค่อยมีคนมาเช็คตอนเราทำงานนะ  แต่ครั้งนี้ส่งคนมาเลย แล้วเขาดูคาดหวังต้องปังต้องอะไรอย่างงั้น เราก็เอาแล้วโดนกดดัน แต่ก็ผ่านมาได้ด้วยดี เขาก็ชมว่าซาวด์ดี เราก็ดีใจที่เขาชอบนะ

จัดการความตื่นเต้นอย่างไร

คือตื่นเต้น จะตื่นเต้นในใจกับมือสั่นนิดนึง แต่ก็ต้องทำงานต่อได้ พยายามโฟกัสกับสิ่งที่เกิดขึ้น ณ ตอนนั้น โฟกัสกับเสียง โมเมนต์ที่เกิดขึ้น  คนดูเขาไม่รู้หรอกว่าเราตื่นเต้น 

ประสบการณ์สุดประทับใจ

ปกติงานที่ทำก็คือจะทำกับศิลปินไทย แต่ได้มีโอกาสทำ Festival ที่ในงานจะมีทั้งวงฝรั่งและวงไทยเล่น โดยเราทำหน้าที่เป็น ซาวด์กลาง สลับกับเป็น Stage Manager

การทำงานในกับต่างประเทศ เหมือนและแตกต่างกันอย่างไร

ที่ต่างกันเลยจะสถานที่เล่น เมืองนอกเราเล่นใน Live House คือแค่วงเราเล่น หรือมีวงเปิด 1-2 วง ไม่มีโต๊ะเก้าอี้ให้คนนั่งกินข้าวจริงจัง ที่นั่งมีแค่ตรงบาร์ ถ้าบ้านเราก็คือเล่นใน Club/ Pub & Restaurant

เมืองนอก Live House ก็จะมีหลายขนาดเล็ก กลางใหญ่ แต่วิธีการจะเหมือนกันทุกที่ ซึ่งก่อนที่จะไป เราจะได้รายละเอียดอุปกรณ์ของแต่ละที่เรียนร้อยก่อนบิน แล้วเรื่องเวลาที่ต่างประเทศเขาจะเป๊ะมาก เริ่ม เลิก แบบเป๊ะ เวลาไปถึงเวทีจะโล่ง ทุกที่จะปริ้น Rider List ออกมาเลย ว่าเราใช้อะไร วางตรงไหน อยากจะเปลี่ยนอะไรก็คุยกันและสรุป เสร็จแล้วตั้งของ เลือกไมค์ที่จะใช้

ต่อมาซาวด์กลางเขาก็มาช่วย Line สายให้ โดยเค้าจะไลน์สาย Channel ตรงตามที่เราใช้เสมอ ส่วนบอร์ดมิกซ์เขาก็ทำตาม Rider List แชนแนลนี้ Input / Output พอจบงานก็เคลียร์เก็บโล่งเหมือนเดิม ซาวด์เขาก็ซัพพอร์ตมาก ๆ สายไมค์ สายPhone ไมค์ มีครบครัน เราไม่ได้เอาบอร์ดไปเองตอนไปเมืองนอก แต่ก็ไม่รู้สึกว่าเป็นปัญหาอะไร

บ้านเราช่วงหลังโควิทรู้สึกในซีนอินดี้ เริ่มมี Live House มากขึ้นแล้ว ซึ่งก็เป็นเรื่องที่ดีมาก ๆ แต่ในฝั่งวงที่เล่นในร้านทั่วไปที่เจอก็ดีนะ อาจเพราะพยายามโทรไปคุยในแต่ละที่ ๆ ไปก่อน ด้วยเนื้อหาในการคุยก็คือ การเคลียพื้นที่เวที รายละเอียดสิ่งที่วงจะต้องขอ กับสิ่งที่วงไม่ใช้ พยายามบอกเขาให้ชัดเจน เดี๋ยวนี้พอไปถึงเขาก็เคลียเวทีไว้ให้

เมื่อก่อนบางทีไป เหมือนเราต้องเก็บของให้เขา คือเหมือนวงเมื่อวานเล่นเสร็จเขาก็ค้างไว้เลย ในไทยรู้สึกว่าควรนำบอร์ดวงไป เพราะด้วยเงื่อนไขเรื่องอุปกรณ์ทำให้ไม่สะดวกเท่าไหร่นัก แล้วก็เวลา Sound Check ของเมืองนอกบาง Festival เขาจะให้ Line Check ประมาณ 30 นาที – 1 ชั่วโมง แล้วก็เล่นเลย เรารู้สึกก็ดีนะเพราะ Miking ต่าง ๆ มันจะไม่เปลี่ยน เนื่องจากไม่ได้มีอะไรถอดเสียบใหม่ และไม่ต้องมารื้อเซทใหม่ 

แต่บางที่ก็ให้เปิด PA ได้ บางที่ก็ให้ทำในหู แต่งานไหนที่ไม่ได้ Sound Check เล่นเลยเค้าก็จะมี Riser กลองแยกให้เรา แล้วก็ Stage Box Channel ต่าง ๆ เขาจะแยกต่าง Channel List ของแต่ละวงเลย

ตอนที่ไปทัวร์ต่างประเทศ ถ้าโซนเอเชียเขาจะเตรียม Backline ไว้ให้ แต่ถ้าในโซน ยุโรป อเมริกา จะต้องเช่าไปเอง ในส่วน Phum Viphurit ก็จะมีตู้เบส ตู้กีต้าร์ กลอง แต่ทีนี้อย่างยุโรปเราไปหลายประเทศ สามารถขับรถข้ามไปได้เลยในแต่ละประเทศ เราก็จะเช่า ณ ที่แรก แล้วก็เอาไปทัวร์ พอจบ Route ก็จะจ้างคนขับพร้อมเช่ารถให้เขาขับไปคืน Backline ให้เรา ที่อเมริกาก็เหมือนกัน แต่เขาก็จะมี Backline เจ้าใหญ่อยู่ ซึ่งมีหลาย Office ตามหัวเมืองต่าง ๆ เราก็ไปเช่าได้

ขั้นตอนการทำงานกับ Violette Wautier

ก่อนไปก็โทรหาซาวด์ร้านก่อนว่า พอดีเราเป็นซาวด์ของวงที่จะเล่นวันนี้ ร้านใหญ่ไหม เวทีใหญ่ไหม ขนาดประมาณเท่าไร PA เป็นอะไร ข้างละกี่เซ็ตเหรอค่ะ อะไรแบบนี้ ถ้าบางงานมีอยู่ 1 เซต เราจะถามว่าพอจริง ๆ ใช่ไหม ถ้าเวทีกว้างหน่อยจะขอมอนิเตอร์เป็น Front Fill ให้ด้วย

ส่วนวงเอาอุปกรณ์ไปเองหมดเลย แต่ที่ต้องใช้ของงานคือ มอนิเตอร์ Link 1 คู่ โดยจะส่งไป 3 Line คือ LR และก็มอนิเตอร์ กลองอยู่ซ้ายหรือขวาก็ได้ แต่ไม่อยู่ตรงกลาง ขอจัดที่ให้หน่อย และช่วยเตรียมโต๊ะวางบอร์ดและก็ปลั๊กไฟให้ด้วย ถ้ามีวงร้านเล่น จะถามว่าเป็น Full Band หรือเปล่า เล่นก่อนหรือหลังอะไรประมาณนี้

พอไปถึงหน้างานก็ลงของ หาจุดวางของ วางกลอง แล้วก็ Line สาย ระหว่างนั้นเราก็ต่อบอร์ด ทำให้เสียงออก แล้วเช็ค PA เปิดเพลง เช็คโทน เสร็จแล้วก็รอเช็คกับวง

จะไม่มีกฎตายตัวว่าต้องเริ่มจากเครื่องไหนก่อน แต่ส่วนมากจะเปิดไมค์ร้องทิ้งไว้ แล้วก็เช็คลองพูดคร่าว ๆ ต่อมาเครื่องไหนเสร็จเร็วก็เริ่มจากเครื่องนั้นไป แล้วค่อยมาเจาะ กลองอย่างเดียวตีเป็น Groove ดู แต่อย่างของวงพี่วี แบนด์ก็จะมีกลองชุด มือเบสเล่นเบส /ซินธิไซเซอร์ มือคีย์บอร์ด และก็ Data อย่าง Data ของวงก็ทำมาเป็น 4 Stereo แยกมา ทำให้ Balance ได้ง่ายขึ้น

เวลาเช็คเราก็จะ อ่ะแบนด์เปล่า ๆ แล้วก็ลองเช็ค Data อย่างเดียว ต่อมาก็รวมกันระหว่างแบรนด์กับ Data ทำโทน แก้โน่นนี่ พอเสร็จก็พยายามทำให้ดังกว่าปกติไปนิดนึงแล้วก็ Cut Feedback

เพราะอะไรถึงเปิดไมค์ทิ้งไว้ตลอด

คือเปิดเพื่อรับกลอง เพราะว่าเวลาร้องจริงก็ต้องเปิดไมค์ทิ้งไว้ตลอด และกลองก็เป็นสิ่งที่ทำให้ Feedback ได้ง่าย อย่างในวงจะมีสแนร์ 2 ที่จูนสูง เสียง Pitch จะชวน Feedback มาก ก็เลยเปิดไมค์ทิ้งไว้ ว่าเสียงรวมกันออกมาจะเป็นอย่างไร บางทีไม่ได้เปิด Reverb ของกลอง แต่เปิด Reverb ของเสียงร้องหนัก แสนร์เข้าไมค์กลายเป็นมี Reverb ด้วย

บางที่ Room ก็จะยาก ๆ กลองเข้าไมค์ร้องหนักมาก ก็ต้องบอกนักร้องว่า อย่างสถานที่วันนี้ กลองจะเข้าไมค์ร้องหนักหน่อยนะ คือส่วนมากจะพยายามพูดคุยให้เข้าใจตรงกันว่า เกิดอะไรขึ้นอยู่ ถ้าจะมีอะไรที่ Control ไม่ได้ ทุกคนก็จะรู้ตรงกัน อย่าง Low จะสั่นนิดนึงบนเวที แต่ข้างนอกไม่มีอะไร ปกติ ก็เลยต้องบอกให้เขารู้ ถ้ามีอะไรเกิดขึ้น เขาจะได้ไม่ อุ๊ย ทำไมเป็นแบบนี้ ถ้าคุยกันเคลียก็จะไม่ค่อยมีปัญหา ทำงานได้ง่ายขึ้น เข้าใจกันมากขึ้น

สิ่งที่สำคัญที่สุดในการทำซาวด์ของแจมมี่

คือทำให้ดีที่สุด ณ ที่ ๆ นั้น ในใจคือเราก็รู้สึกว่าวงหรือศิลปิน เขาทำโชว์มาเป็นโชว์ ดังนั้นเราต้องทำให้คนที่มาดู รู้สึกว่าดูคอนเสิร์ตอยู่ อยากให้ประสบการณ์คนดู ให้เหมือนมาดูคอนเสิร์ตเลย ซึ่งความเป็นจริงมันอาจไม่ได้เป็นไปได้ทุกที่ แล้วแต่ในสถานการณ์ ฟีลของคนดูด้วย บางทีเค้าอยากได้ยินอะไร เราก็ทำให้เค้าได้ยิน ถ้าเค้าสนุกก็โอเค แฮปปี้ ก็โอเค

ฝึกทำซาวด์ควรเริ่มจากอะไร

เอาจริงเราว่าการฟังเพลงช่วยเยอะ เมื่อก่อนตอนเรียนคลาสสิกอยู่ ก็เป็นเด็กคลาสสิกไม่ได้ฟังเพลงหลากหลายอะไร เริ่มต้นคือคนที่ไม่ค่อยฟังเพลงมาทำซาวด์ จะไม่รู้ว่าซาวด์ดีหรือไม่ดี เพราะว่าบางทีเราฟังไม่เข้าใจว่า เอ๊ะ มันควรเป็นแบบไหน ก็ไปถามคนอื่น ณ ช่วงนั้น อย่างวง Rock แนะนำหน่อยว่าฟังวงไหนดี ? วงแนวนี้ฟังวงไหนเหรอ ? เนื่องจากไม่รู้ก็ต้องถาม แล้วกลับไปฟังเพื่อเก็บ Reference เพิ่มเสียงในหัวตัวเองให้มากขึ้น

ถึงเวลาได้ไปทำก็จะเริ่มเข้าใจเอง กีตาร์แนวนี้ประมาณนี้นะ การฟังช่วยมากที่สุดในการฝึกให้ซาวด์ออกมาดี แล้วก็การไปดูคอนเสิร์ต ดูคนอื่นทำ ดูคอนเสิร์ตเยอะ ๆ ทั้งไทยทั้งนอก ก็เป็นการฝึกเหมือนกัน

สำหรับเราสำคัญที่สุดคือการฟัง ฟังเพลงเยอะ ๆ และก็ฟังเพลงที่ดี มีคุณภาพ หมายถึงอย่างเพลงที่เป็น Demo จะไม่แนะนำเท่าไร ให้ฟังเพลงที่เนี้ยบ ๆ ที่เขาได้รับรางวัล ยกตัวอย่าง ทุกคนพูดตรงกันว่า John mayer เสียงกีต้าร์ไพเราะมาก เราก็โอเคจำไว้ในห้ว เนื่องจากไม่ได้เป็นคนเล่นกีต้าร์ เลยไม่รู้ว่า เสียงกีต้าร์จะไพเราะไหม คือไม่เข้าใจ ก็ต้องไปฟังเยอะ ๆ เก็บ Reference

พอได้มาทำหน้างานจริง ๆ ก็โอเค ถามคนที่เราทำงานด้วยเลยว่า เสียงในหูโอเคไหม ? กีตาร์เป็นไง ? เบสโอเคไหม ? ต้องพยายามให้ทุกคนโอเคกับสิ่งที่ได้ยินอยู่นะ ถ้าเขาโอเคก็เหลือ Balance ของเราด้านหน้าละ

Sound Engineer จำเป็นไหมต้องฟังเพลงให้ได้ทุกแนวจริงไหม ?

ก็ต้องฟังเพลงให้ได้ทุกแนวนะ แต่ชอบไม่ชอบก็อีกเรื่อง แต่ก็ควรฟังทุกแนว ซึ่งเราก็ต้องทำการบ้านในวงที่เราไปทำงานด้วยอยู่แล้ว เพราะแจมมี่ก็ทำวงหลากหลายแนว

เคยท้อหนัก ๆ บ้างไหม แล้วจัดการตัวเองอย่างไร

ช่วงเริ่มแรกเรายังไม่เก่ง แม้ตอนนี้ก็รู้สึกยังต้องพัฒนาอีก ตอนนั้นช่วงฝึกงานที่ทำมอนิเตอร์ แล้วก็ออกมาไม่ดีอย่างที่เราอยากให้เป็น คือคาดหวังเยอะ แล้วก็ผิดหวังกับตัวเอง แบบรู้สึกกลัวอยากหนีปัญหา อะไรแบบนี้ เจอวงนี้ทีไรทำยากทุกที การที่ผ่านมาได้ก็เพราะพยายามคิดว่า เพราะอะไรถึงไม่ดี ควรทำอย่างไรเพื่อให้ดีขึ้น เพราะถ้าไม่หาทางว่าผิด ไม่ดี ไม่พอใจที่อะไร เราคงต้องเจอเหตุการณ์นี้ซ้ำ ๆ ถ้ายังต้องทำงานกับเขา คือไม่ชอบมาซาวด์เช็ค ชอบไปอยู่ตรง Monitor อย่างงี้ โอเคต้อง Cut ย่านนี้รอเธอเลย ให้โชว์เขาออกมา Happy ขึ้น เราก็รู้สึกว่าแก้ปัญหาจุดนี้ได้

แล้วก็สมัยเริ่มทำซาวด์แรก ๆ เคยได้ยินซาวด์คนอื่นพูดถึงเราไม่ดี ในแง่แบบทำซาวด์ห่วย ซึ่งแบบเราก็นอยด์ไปหลายเดือนเลยว่า ทำไมเค้าถึงพูดแบบนี้ถึงเราให้คนอื่นฟัง ?

ต่อมาพยายามคิดว่าโอเค แล้ว Live Sound ก็อยู่กับความไม่แน่นอนอยู่แล้ว มันก็มีทั้งโชว์ที่ดีและไม่ดีของเรา เขาอาจจะมาดูในงานที่เราทำได้ไม่ดีหรือเปล่า ? อีกอย่างมันก็เป็นอดีตไปแล้ว ปัจจุบันเราพยาพยามทำให้ดีขึ้นรึเปล่า ซึ่งเราก็ตอบตัวเองได้ว่าเราพยายามทำให้ดีกว่าเดิมอยู่แล้ว เลยทำให้แจมมี่ผ่านตรงนั้นมาได้ ดีไม่ดีของทุกคนไม่เหมือนกัน เรื่องเสียง เรื่องเทสต์มันเป็นเรื่องละเอียดละออมาก ๆ คนเราชอบอะไรไม่เหมือนกันอยู่แล้ว เทสแต่ละคนไม่เหมือนกัน แต่ทำไงให้คนส่วนมากว่าดี อันนี้มากกว่าที่สำคัญ

เป้าหมายในอนาคต

เป้าหมายต่อไปก็คืออยากจะทำงานใน Scale ที่ใหญ่ขึ้น International ทัวร์กับวงเมืองนอก และอยากเอาสิ่งที่ตัวเองผ่านมา ผจญภัยมา มาทำให้บ้านเราดียิ่งขึ้น 

อาจจะเริ่มต้นตั้งแต่การสนใจเรื่อง Safety เลยด้วยซ้ำ เรื่องไฟฟ้าที่มีกราวด์ การใช้โครงเวทีที่มีมาตรฐาน พื้นเวที บันไดมีที่กั้นปลอดภัย เวทีควรมีหลังคาไม่ว่าจะฤดูไหน หลังเวทีควรมีพื้นที่สำหรับวาง Backline ของแต่ละวง ลำโพง PA ที่วางหลังวงควรจะหมดไปหรือเปล่า ทั้งในร้าน /  Event /  Festival คือไม่อยากให้วงเล่นเพื่อเป็นเพลงประกอบการกินข้าวของคนดูแล้ว อยากให้คนดูมาฟัง มาเพื่อมาเสพดนตรีจริง ๆ

สิ่งที่เรารู้สึกชอบในการไปทัวร์เมืองนอกคือ พอเป็น Live House คนมาเพื่อฟังดนตรีจริง ๆ คือเราพยายามทำให้เสียงดี แต่ในไทยรู้สึกบางที คนคาดหวังแค่อยากได้ยินเสียงที่โอเคประมาณนึง อยากได้ยินแต่ร้อง เพราะฉันอยากคุยกับเพื่อน ฉันอยากดื่ม อยากชนแก้ว ไม่ได้อยากฟังเพลง บางทีฉันก็รู้จักแค่เพลงเดียวด้วยซ้ำ เพลงอื่นฉันไม่ฟังละ คือวงไทยดีเยอะมากนะ ซาวด์คนไทยพี่ ๆ น้อง ๆ ที่รู้จักก็ทำซาวด์ดีมาก คือไปเมืองนอกสบายเลยนะ เราไม่ได้น้อยหน้าไปกว่าเขาเลย แต่เราแค่เจอ System ที่ไม่ได้ทำให้ใช้งานได้อย่างเต็มที่มากกว่า

อยากฝากอะไรกับน้อง ๆ ที่อยากเป็น Live Sound Engineer

เดี๋ยวนี้โลกง่ายขึ้นมาก หมายถึงว่าอินเตอร์เน็ตมีทุกอย่าง Google, Youtube ฯลฯ มีความรู้ให้เยอะมาก อยากรู้อะไรก็สามารถหาข้อมูลได้เลย ถ้าไม่ทำอะไรเลยแล้วเราจะพัฒนาได้ยังไง ถ้าอยากเป็นก็เริ่มต้นหาข้อมูล หรือถามซาวด์ใครก็ได้ เพราะว่าเอาจริง ๆ ซาวด์ทุกคนถ้ามีคนถาม เขาอยากให้ความรู้อยู่แล้ว คือไม่ได้มีใครหยิ่ง อยากรู้ก็ถามเลย แค่ต้องมีความกล้า

ถ้าเริ่มทำแล้วบางทีในเส้นทางที่ผ่าน ย่อมไม่ได้สวยงามตลอด ไม่มีทุกโชว์ที่จะ Happy บางทีเกิดอะไรที่ผิดพลาด ใจต้องสู้ เก็บข้อผิดพลาดเป็นบทเรียน และจะไม่ทำให้ผิดอีก ถ้าเกิดความคิดแบบนี้ในการทำงาน หรือการใช้ชีวิต คุณก็จะเป็นคนนั้นได้ เป็นสิ่งที่อยากจะเป็นได้

และก็ไม่ท้อไปซะก่อนนะ หรืออยากเป็นแต่พอไปทำ กลับรู้สึกไม่มีความสุข ก็ต้องกลับมาเช็คตัวเองว่า สรุปอยากเป็นจริงหรือเปล่า ต้องเริ่มก่อนแหละถึงจะได้รู้ว่าถูก ไม่ถูก ชอบ ไม่ชอบ ถ้าไม่เริ่ม คิดอย่างเดียวก็ไม่เกิดอะไรขึ้น เดี๋ยวนี้การฝึกง่ายกว่าสมัยก่อนเยอะเลย มหาลัยเดี๋ยวนี้ก็ปรับหลักสูตรที่ทันสมัย และก็ได้ใช้มากกว่าสมัยก่อนที่เรียนซะอีก

แล้วถ้าเป็นน้อง ๆ ผู้หญิง อยากฝากอะไรเป็นพิเศษ

แจมมี่คิดว่าการที่เป็นซาวด์สำหรับผู้หญิง ณ ช่วงเริ่มแรกอาจจะยากนิดนึง ด้วยความที่เป็นเด็กผู้หญิง ยังไม่โตเท่าไร หมายถึง 20 กว่า ๆ ต้องทำความเข้าใจกับคุณพ่อคุณแม่ก่อนว่า โอเคงานที่เราทำเป็นยังไง หน้าที่ของงานเป็นยังไง เราไม่ได้ต้องดื่มหรืออะไร

อย่างแจมมี่ก็เริ่มจากทำซาวด์ในร้าน อาจจะด้วยว่าทุกคนที่เจอ น่ารักกับเรา ไม่ได้เจอหรือโดนละลาบละล้วง หรืออะไรที่ทำให้รู้สึกว่าน่ากลัว อาจจะเป็นการวางตัวมากกว่า เราก็แต่งตัวให้ดี คืออาชีพ Live sound เป็นอาชีพที่ต้องใส่เสื้อผ้า ที่คล่องแคลวสะดวกต่อการก้มเก็บของ เดินโน่น นี่ นั่น ที่สำคัญคือการวางตัวนี่แหละ ที่จะทำให้ทำงานได้ง่าย แล้วก็จะไม่มีใครมาลุ่มล่ามอะไร อย่างเราก็คือเราทำงานอยู่ ไม่ได้มาดื่ม ไม่ได้มาเที่ยวเล่น

ช่องทางการหาทำซาวด์ก็แอบง่ายขึ้น จากที่ไปดู ไปส่องในตามกลุ่ม หาเทค หาซาวด์ลงร้าน ก็มีหาคนทำหรือแทนตลอด เดี๋ยวนี้ร้านก็จ้างซาวด์ประจำร้านมากขึ้น 

โดยก่อนที่จะไปทำงาน ต้องเตรียมพร้อมตัวเองก่อน สมมุติเขาประกาศหาซาวด์ลงร้านนี้ บอร์ดเป็น Midas Mr18 เฮ้ยเราเคยเจอไหมบอร์ดนี้ ถ้าไม่เคยเจอก็ต้องไปดูที่เขาสอน ว่าต้องทำอย่างไร ถ้าอยากจะทำงาน ก็ต้องทำการบ้านก่อนไป

เพื่อที่ว่าพอไปถึง โอโห เขาจะได้ประทับใจ เพราะว่าเรารู้เรื่อง แต่ถ้าไม่รู้อะไรก็ต้องถามนะ เช่น ร้านดังประมาณไหน วงฟังอะไรยังไง ถ้ามีความใส่ใจและทำการบ้านมาดี โอกาสที่จะได้ทำงานและได้ทำต่อ ๆ ไป เปอร์เซ็นต์จะสูงมาก สิ่งนี้ก็คือความขวนขวายนั่นแหละ

ผู้หญิงก็ไม่ต้องกลัว เดี๋ยวนี้โลกเปิดกว้างขึ้นเยอะแล้ว อย่างแจมมี่ก็จะมีบ้าง อย่างตอนแรกเลย พ่อแม่ไม่ให้ไปทำต่างจังหวัด เพราะว่าช่วงนั้นวงที่อยากไปด้วย เขามีแต่ผู้ชายล้วน แม้ว่าเขาจะให้เราอยู่ห้องคนเดียวแยกก็เถอะ พอช่วงหลังได้ไปฝึกกับพี่วี ก็คือผู้หญิงเยอะ พ่อแม่เลยอ่ะให้ไป ๆ ตอนหลังก็จากไปต่างจังหวัด ก็ไปต่างประเทศ พ่อแม่ก็

“ตามสบายเลยลูก 555 !!”

ขอขอบคุณบทสัมภาษณ์ แจมมี่ นรันดร์จุฑา ปัญญาสุข Live Sound Engineer Violette Wautier / Phum Viphurit / Inspirative

ต้าย เสฏฐวุฒิ สิงห์คาร (Setthawut Singkhan) Live Sound Engineer Paradox

“เทคนิคนี้เป็นวิธีง่าย ๆ ในการย่อประสบการณ์ แทนที่จะเรียนรู้ด้วยการลงมือทำเองทั้งหมดตั้งแต่แรก” เป็นเคล็คลับในการฝึกของ ต้าย เสฏฐวุฒิ สิงห์คาร ซาวด์เอ็นจิเนียวง Paradox ที่ทำให้สามารถพัฒนาตัวเองได้อย่างรวดเร็ว ในระยะเวลาอันสั้น ส่วนวิธีการดังกล่าวจะเป็นอย่างไร ? ไปติดตามได้ที่บทสัมภาษณ์กันเลย

 

เป็นคน Live Sound มาเลย หรือทำ Studio มาก่อน

เดิมที่แล้วทำงาน Studio มาก่อน สุดท้ายพอได้ทำ Live Sound ทำไปเรื่อย ๆ ก็หวนกลับไปทำ Studio ไม่ได้แล้ว คือไม่ค่อยมีเวลา บางทีพอได้ลองกลับไปทำ สมมุติว่าจะอัดร้อง ต้องตั้งไมค์ ทำนู่นทำนี่ ปาไปจะตี 3 อยากกลับบ้านแย่แล้ว

ส่วนงาน Live Sound จะได้ลุ้นอยู่ตลอดเวลา อย่างอันนี้เสร็จรึยัง อันนั้นต่อรึยัง ไม่ได้ทำแบบวน Loop ต้องบริหารทั้งคนทั้งเวลา เป็นมากกว่าแค่การมิกซ์เสียง ตอนนี้ก็เลยไม่ได้ทำงาน Studio แล้ว แต่ก็มีน้องส่งงานมาให้มิกซ์บ้าง เล็ก ๆ น้อย ๆ

จุดเริ่มต้น

เราเป็นคนครึ่ง ๆ คืออยู่สมุทรสาคร และก็อยู่กรุงเทพด้วย ตอนประมาณ ม.1 พ่อเพื่อนคนหนึ่งเขามีวงดนตรีลูกทุ่ง เป็นวงงานเลี้ยง ทีนี้บ้านเขาก็มีทุกอย่าง เครื่องดนตรี เครื่องเสียง ลำโพง ตอนนั้นอยากเล่นดนตรี บ้านเพื่อนก็มีอุปกรณ์สถานที่ให้เล่น ให้ซ้อม พอได้ไปซ้อมมันก็มากกว่านั้นแล้ว คือ ต้องต่อเอง เพราะจะมีแต่ของไว้ให้ และห้องเขาก็ไม่ได้เป็นห้องซ้อมดนตรี ถ้าจะซ้อมต้องไปยกของในโกดังออกมาเอง ก็ได้ต่อมิกซ์ และได้รู้จักกับอุปกรณ์เสียงต่าง ๆ

ก้าวถัดมา

ก็ยังเป็นเพื่อนคนเดิม แต่ตอนนี้อยากเป็นศิลปินละ คือก็ไม่เข้าใจหรอก แต่คิดว่าน่าจะได้ พอขึ้น ม.4 ก็เริ่มพยายามลองอัดแยก Track โดยจะไปห้องซ้อมดนตรีที่เขาอัดแยกได้ อยู่แถวจันทร์เกษม ตอนนั้นเรียนอยู่ โรงเรียนวัดสุทธิวราราม กทม มันก็ไกลเพราะต้องเดินทางจากยานนาวา

ทีนี้ก็เช่าทั้งห้องซ้อมและห้องอัด สมมุติว่าเช่าห้องอัด 600 บาท/ชั่วโมง ก็เช่า 2 ชั่วโมงพอ เพื่ออัดกลองอย่างเดียว ได้ไฟล์กลองมาแล้ว 8 Track หรืออะไรก็ตาม ทีนี้เหลืออัดเบส กีต้าร์ ไม่ต้องอัดห้อง 600 ก็ได้ มาเช่าห้อง 120 บาท/ชั่วโมง แล้วก็ยกโน๊ตบุ๊ค และ Audio Interface มาอัดเอง ก็เลยเริ่มเข้าใจ “เราก็ทำเองก็ได้นี่หว่า”

ครั้งไหนที่ตัดสินใจว่าต้องจริงจังได้แล้ว

เป็นตอนเรียนมหาวิทยาลัย ตอนนั้นคิดว่าจะเรียนที่ไหนดี ครั้งแรกสอบที่ ม.มหิดลก็ติดเลย แต่ว่าค่าเทอมสูงมาก ที่บ้านบอกไม่ไหวจริง ๆ เลยลองไปสอบ ม.รังสิตดู ชื่อเทคโนโลยีดนตรี (Music Technology)

ตอนนั้นไม่รู้ว่าคืออะไรเลย แต่เห็นว่าเกี่ยวกับดนตรี ก็เลยเลือกเรียน ม.รังสิต ค่าเทอมก็ถูกลง ทำให้มีเหลือเงินมาซื้ออุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น Mac, Audio Interface แต่ถ้าเรียน ม.มหิดลจะตึงมาก แบบไม่สามารถซื้ออะไรได้อีกแล้ว

ต่อมาได้เจอกับรุ่นพี่คนหนึ่ง ซึ่งตอนนั้นไม่ได้สนใจ Live sound เลย  “โห่ว!! ไร้สาระ แดดร้อน 555” เพราะเคยไปปีนติดไฟ เกือบตกมาตาย จากเมื่อก่อนสนุก กลายเป็น Live Sound นี่ไม่มองเลย และจะจริงจังกับทาง Studio นี่แหละชอบ

ทีนี้มหาลัยมีวงอองซอม วงไปเล่นแล้วรุ่นพี่ก็ไปอัดเสียง เลยขอไปดูด้วย หลัง ๆ ก็เริ่มติดตามไปอัดเสียง live sound ก็ได้เงินมาเล็กน้อย จนได้มาเจอพี่คนหนึ่ง เขาติดต่อมา ตอนนั้นก็มีวงด้วย เขาจะขอให้เอาวงมาอัดเสียงให้ ก็คือโปรเจคจบของที่คณะ จะต้องทำเพลงด้วย ในสาขาที่เรียนจะเป็น Music Production and Sound engineer คือ 50% เรียนทำเพลง ขั้นตอนการทำ MV และอีก 50% เรียนเกี่ยวกับ Sound Engineer ก็เรียนพวกเทคนิค Recording ,Mixing ,วิศวกรเสียง

กลายเป็นพี่คนนี้จะทำโปรเจคจบ และเอาวงที่ทำอยู่มาร่วมกันทำเพลง เพราะเขาแต่งเพลงไว้อยู่แล้ว พูดง่าย ๆ คือหาวงไว้ทำวิทยานิพนธ์ เพื่อที่จะสร้างเพลงขึ้นมา สุดท้ายก็ไปสนิทกันทางอื่นซะแล้ว วิทยานิพนธ์ก็กลายเป็นลืมไปเลย 555 พี่เขาทำซาวด์อยู่ Smallroom เขาก็ชวนทำด้วยกัน คือเราก็ขอเขาไปดูว่ามันเป็นยังไง แล้วก็ถูกชวนมาทำ Technician แต่ก่อนหน้านั้นคุยกันว่าอยากทำ Supply พี่คนนี้เลยเป็นทั้งมือซาวด์ใน Live Sound และยังเป็น Supply ด้วย สุดท้ายก็ได้ทำด้วยกัน ตอนนั้นก็เลยเริ่มเข้ามาทำ Live Sound และจริงจัง

ต่อมาพี่คนนี้ได้ฝึกงานที่ Karma Sound Studio แล้วทีนี้ก็มีโปรเจคหนึ่งที่รีบ ก็เลยมาช่วย เป็นโอกาสที่ดีที่จะได้เห็นการทำงานจริงของฝรั่ง ก็เลยรู้ว่าทำสตูดิโอก็สนุกดี เป็นจุดที่จริงจังมากกับสตูดิโอ หลังจากนั้นก็อินไปเลย ว่าต้องมีห้องอัดของตัวเอง ก็ไปทำห้องอัดเล็ก ๆ อยู่ ทำเล่น ๆ จนสุดท้ายช่วงหนึ่งพี่เขาทำ Live sound มากกว่า เลยตามเขาไปเรื่อย ๆ

ลืมไปบอกชื่อได้ พี่เขาชื่อพี่วิน ตอนแรกเขาทำวง สมเกียรติ ตอนนี้ทำวงเมทัลไทยที่ทัวร์ต่างประเทศ ชื่อ Defying Decay ซึ่งพี่วินเป็นคนที่ทำให้เราเป็นเราในส่วนหนึ่ง เรียกว่า 50 เปอร์เซ็นเลย ก็คือเรียนรู้จากเขาทุกอย่าง ทั้งวิธีคิด การบริหารคน ก็เลยกลายเป็นจริงจังจากพี่วินนี่แหละ เหมือนเขาก็บิ้วด้วยว่า มึงต้องเอาได้แล้วนะ ก็เลยจริงจังตั้งแต่ตอนนั้น

บอร์ดตอนนั้นเป็น M32 จำได้เลยว่าทำในหูอย่างเดียวเลย คือทำโทนทำอะไรทุกอย่างในหูหมดเลย ไม่เปิด PA เลย คิดว่าเปิดมาทีเดียว ตึ้ม มันต้องได้ สุดท้ายพูดไมค์มาครับพี่ แล้วก็ส่งออกมอนิเตอร์ พอมันได้ก็หมดเวลาแล้ว

มาถึงตอนโชว์ ออนมา โชคนี้นะที่ยังได้555 อันนี้ตื่นเต้นมาก เพราะว่าถ้าลำโพงไม่ใช่ L-acoustics คือจบแน่ เปิดมาเละ แต่นี่ยังเป็นเพลง เรียกว่าลำโพงดีก็เลยคล้าย ๆ กับโทนที่ทำเอาไว้ Gain อะไรโคตรเยอะเลยตอนนั้น เปิดเหมือนจะ Recording ดีที่ไม่ Feedback PA ก็บุญแล้ว และมอนิเตอร์ส่งน้อย มันก็ดังเพราะความเข้มข้นสูง เน้นค่อย ๆ ส่งพี่เขาได้ยินก็โอเคแล้ว ส่วน Scene ก็ใช้ Scene ที่เขา Cut กราฟฟิค Eq ให้แล้ว

ตอนที่ยืนมิกซ์อยู่ ด้วยความตอนที่เป็น Supply มาก่อน ตอนยืนมิกซ์ก็ปรับไปหน้าส่งมอนิเตอร์บ่อยมาก ไม่รู้ทำทำไม คือมันลนลานไปหมด เพราะเป็นงาน Music Festival ครั้งแรก มันไม่เหมือนกับตอนทำกับวงไทเดินเล่น ส่วนมากเจอมิกซ์อนาล็อกใหญ่ ๆ ตอนนั้นตามต่างจังหวัดยังไม่ค่อยมีมิกซ์ดิจิตอล ก็ทำ PA ไป มอนิเตอร์ก็บิด Aux ไป ไม่ได้ลนลานอะไร ส่วนใหญ่จะเป็นงานเลี้ยง งานผับ งานทั่วไป

แต่อันนี้ไม่ใช่ มีวงอื่นตื่นตาตื่นใจเต็มไปหมด งานนี้จึงเป็นงานที่ตื่นเต้นและงงที่สุดแล้ว คือทุกอย่างมันเร็วมาก แล้วเล่น 5 เพลง อะไรวะจบแล้ว เรียกว่าออนบอร์ดดิจิตอล ในงาน Music Festival ครั้งแรก หลักจากนั้นก็ยิงยาวเลย Wonderfruit, Big Mountain

แต่หลายงานโชคดีที่เจอเครื่อง Jss พี่เขาก็ถาม เคยใช้ไหมน้อง ก็ตอบว่าไม่เคยครับพี่ งั้นเดี๋ยวพี่ขึ้น Gain ให้ก่อน น้องก็ Balance ไป ตอนนั้นรอดเพราะบอร์ดมอนิเตอร์มีคนทำ และลำโพงก็เป็น L-acoustics ด้วยมันก็ดี คนสตูดิโอจะรู้ว่าอันนี้ไม่ยาก เหมือนมิกซ์ใน DAW ที่บ้านเลย ส่วนเขาจ่อเครื่องดนตรียังไง ก็ตามนั้น ทุกอย่างเร็วไปหมด โชดดีที่วงพี่ ๆ เขาได้เล่น Music Festival เยอะ เราก็ได้ Speed ตัวเอง เพื่อให้ตัวเองเหมาะกับเขา ช่วงความตื่นเต้นจัด ๆ จะอยู่กับตอนที่ทำ  YOUNG MAN AND THE SEA นี่แหละ เป็นวงที่ให้โอกาส

จุดเปลี่ยนที่ทำให้เลิกทำ Supply

พี่วินเริ่มห่างจากงาน Supply เพราะมีงาน Live Sound เยอะ เราก็ตาม ๆ ไปเป็น Technician จนก็ได้มาทำ YOUNG MAN AND THE SEA แล้วก็เริ่มไม่ค่อยว่าง เพราะพี่ ๆ YOUNG MAN AND THE SEA ก็มีเล่นคอนเสิร์ตบ่อย แล้วก็รู้สึกว่ามันท้าทายดี

ช่วงที่ทำ Supply พี่วินมาส่ง แล้วถามว่า “เฮ้ยมึงชอบเปล่าวะ ?” ก็ตอบไปว่าก็สนุกดีครับพี่ ก็ทำได้ แต่ก็ไม่ได้ชอบขนาดนั้น จนวันหนึ่งห่างไปก็มาคิดดู จริง ๆ วันนั้นมันก็สนุกดีนี่หว่า เลยตัดสินใจว่า ถ้ามีงาน Supply แล้วเกิดว่าง ก็จะไปละกัน อะไรอย่างงี้

เรื่องประทับใจ เกี่ยวกับการทำงาน ที่ไม่มีวันลืม

คอนเสิร์ต G19 งานที่ราชมังคลากีฬาสถาน เพราะว่าเป็นงานใหญ่มาก และคิดว่าตอนนั้นอายุน้อยที่สุดแล้ว ก่อนหน้าก็ทำงานมาพอสมควรแต่ไม่เยอะมาก ทีนี้พอได้ทำ เขาจะมีการซ้อมก่อนในสตูดิโอ ก็ตั้งกลอง ตั้ง system ของแต่ละวง เป็นตัว U เลย เราไม่รู้เพราะไปทีหลัง คือ Technician ไปกันก่อน วันนั้นเขานัด 8 โมงเช้า พอไปถึง Technician ก็เซ็ตกันเสร็จแล้ว

เดินเปิดผ่านประตูเล็กเข้าไป เหมือนเจออีกโลก ตื้นเต้นมาก และก็มีศิลปินทุกวง คือตอนเด็ก ม.1 – ม.2 เคยพูดกับเพื่อนไว้เสมอว่า อยากทำอะไรก็ได้ใน G”MM’ GRAMMY หมายถึงว่าเป็นยามก็ได้ เป็นใครก็ได้ ขอแค่ทำในตึกนั้น ตอนเปิดประตูเข้าไปก็โอ้โห เห็นหมดเลย ทุก ๆ อย่างเบื้องหลัง และเราก็อยู่ในตำแหน่งงานที่ได้ทำจริง ๆ ด้วย

วันนั้นจะเป็นการทำ Scene แบบคร่าว ๆ หลัก ๆ คือซ้อมคิวมากกว่า “โหวบอร์ดเต็มไปหมด” ตอนนั้นยังไม่ได้สนใจบอร์ดเลย ใช้แต่ Behringer x32 rack ที่นี้มีพี่ Line มาบอกว่า งานนี้ต้องใช้ Yamaha CL5 นะ เพราะบอร์ดที่ใช้ Ipad ควบคุมอย่างเดียว จะค่อนข้างไม่  Stable กับงานใหญ่ขนาดนี้ ส่วนพวกวงใหญ่ ๆ อย่าง Big Ass ที่เขามีบอร์ดของตัวเอง เขาจะมี Scene มาอยู่แล้ว ก็เหมือนมาเก็บคิวโชว์เอามากกว่า ว่าต้องโชว์ยังไง

ส่วนเราต้องมาทำ Scene ใหม่กับ CL5 ตื่นเต้นจัด มือสั่น วงเล่นมา เล่น ๆ เหมือนโชว์จริง แต่ว่ามันจะสลับกันไปเรื่อย ๆ ไม่รู้ ไม่สนก็ทำตาม Feeling นั่นแหละ วงเลือกเรามา ก็ทำตามจากที่วงเคยได้ยินเราทำมา ไม่คิดอะไรแล้ว ก็ทำออกมาให้โอเคที่สุด ให้มันเป็นวงครึ่งหนึ่ง และก็เป็นเราครึ่งหนึ่ง จนถึงวันจริงก็ไป Soundcheck

“โหดังขนาดนี้เลยเหรอ ?”  คืองานสเกลใหญ่ แล้วคุมยังไงวะเนี่ย คือวันที่ทำ Scene เขาน่าจะใช้ d&b J Series ข้างละ 3 หรือ 4 ไม่แน่ใจ เพื่อให้ฟังรู้คิว แต่เราเลือกที่จะทำในหู ตอนนั้นก็เข้าใจการทำในหูแล้วนะ คิดเผื่อไว้แล้ว คือมี Reference หลัก ไปถึงวันจริงจะได้แก้กราฟฟิค Eq นิดหน่อย แต่สุดท้ายก็ไม่ได้แก้เลย ลำโพงเสียงดีมาก เขาจูนมาดี พอไปถึงก็คิด มันใหญ่ มันดัง และจะต้องดังเท่าไรถึงจะดังพอ คือไม่รู้เรื่องเลย ไม่เคยทำอะไรแบบนี้ ก็ตื่นเต้น ตัวสั่นตลอด

พวกพี่ ๆ เขาทำกันมาแล้ว พวกพี่ผ่านกันมาเป็น 10 ปีแล้ว คือจัดการกับความตื่นเต้นได้แล้ว เลยสรุปว่าสิ่งที่ยังทำไม่ได้คือ เรายังไม่มีประสบการณ์เท่าเขา ยังจัดการความตื่นเต้นไม่ได้ ยิ่งมีความตื่นเต้นเท่าไร สติในการทำงานก็จะลดลงไปเรื่อย ๆ มันต่างกันที่ตรงนี้นี่เอง

ต่อมาก็เลยพยายามควบคุมสติ และทำของเราไป อย่าไปตื่นเต้นจนลนลาน สนุกกับมันไปเลย พอเปิดเพลงแรกมาแล้วโอเค “เหี้ยโล่ง55” ช่วงหลัง ๆ เผลอ Compress LR หนักไปหน่อย เสียงเลยอั้น ๆ แต่เอาน่าตอนนั้นเด็กที่สุดแล้วคือประมาณ 24 – 25 เอง

 

อยากให้ช่วยขยายความคำว่า ทำซาวด์ให้เป็นศิลปินครึ่งหนึ่ง เราครึ่งหนึ่ง

ย้อนกลับไปตอนเรียนมีวิชาหนึ่ง ชื่อวิชา Analyze คนที่สอนชื่ออาจารย์ตั้ม พูดชื่อได้เพราะรักอาจารย์มาก อาจารย์เรียนจบ Berkeley ที่อเมริกามา เกี่ยวกับ Music Production, Sound Engineer และอาจารย์ก็มิกซ์ให้หลาย ๆ วง วันหนึ่งอาจารย์ก็ถามว่า วงที่อาจารย์มิกซ์เนี่ย รู้ไหมว่าวงนี้เวลาเปลี่ยนท่อน ใช้อะไรบิ้ว ? ก็จะเปิดเพลงให้ฟัง นักเรียนก็ตอบกัน จนสุดท้ายก็ไม่มีใครตอบถูก แล้วก็เฉลยว่า ทุกท่อนจะใช้เครื่องสายในการบิ้ว เป็นเพลง Pop นี่แหละ

วิชานี้จะสอนโดยเอาเพลงมาเปิด และให้วิเคราะห์ อย่างเพลงนี้เบสเล่นแบบเอามือมาอุดสาย และก็เล่นให้เสียงใกล้เคียง Double bass ที่สุด ต้องเขียนชาร์ตของการได้ยินส่ง ว่าเบสอยู่ตรงนี้ กีต้าร์เขา Pan ไปทางไหน วิเคาระห์เสียง จัดมิติในการมิกซ์ประมาณนี้

เมื่อก่อนจะมิกซ์ไปเลย แล้วก็ไปเจอกับเพื่อนคนหนึ่ง เห้ยมันต้องมี Reference นะ มึงมิกซ์ไปเลยก็ออกทะเลกันพอดี พอได้เรียนวิชานี้ มันทำให้เห็นภาพก่อนว่า จะเอาอะไรไว้ตรงไหน ไม่ออกทะเลไปเรื่อย ซึ่งสำคัญมาก

กลับมาที่เวลาทำงาน เราก็ทำแบบนี้แหละ เรื่อง Quality ไม่สนใจเลย เพราะว่าอัดในยุคนั้น มันไม่เหมือนกันกับยุคนี้ แต่แบบเพลงเนื้อหามันดี ควรเติมตรงนี้ไหม แต่ระวังอย่าไปเติมเยอะ เติมให้มันเหมาะสม

วันนั้นได้ไปทำวงเปิด แล้ววงเปิดก็ขอทำด้วยนะ อยากมีประสบการณ์ ที่นี้เวลาขอมอนิเตอร์ก็มี Feedback เราก็ Cut เลย แต่จะให้มัน Feedback ก่อน จะได้รู้ว่าต้องจัดการย่านความถี่ไหน เพราะเป็นตอน Sound Check จะ Feedback ก็ไม่ใช่เรื่องแปลก เวลาจริงจะได้ไม่เกิด แล้วเป็นมิกซ์อนาล็อกด้วยยิ่งต้องเป๊ะ เจ้าของร้านเขาก็มอง ๆ เริ่มไม่โอเค ทีนี้ก็ Cut จนเสร็จคือไม่ Feedback ละ วงก็เล่นเพลงแล้วเราก็ทำไป

พอก่อนโชว์พี่เขาก็เดินมาบอก “เห้ยน้อง ไม่ต้องทำดีกว่า เดี๋ยวพี่ให้ Sound ร้านพี่ทำ” คืออันนั้นอะเคืองเลย ตกใจมาก อันนี้เลยเป็นเรื่องที่รู้สึกแย่ แต่ก็เรียนรู้ไว้ โตมาอย่าไปทำอะไรอย่างนั้น

 

ตอนนั้นจัดการกับอารมณ์ตัวเองอย่างไร

ตอนนั้นอยากดู Lomosonic อยู่แล้ว ต้องการเข้าไปคุยกับพี่เดียว มองในแง่ดีอย่างน้อยก็ได้บัตร Staff วะ ได้เข้าไปในงานก็โอเค

แต่สุดท้ายต้องมาจัดลำดับการทำงาน อันนี้สำคัญ อย่างไปงาน ตอนนั้นจดลงในโน๊ตมือถือเลยนะ ยังจำได้เลย ไปถึงงานต้องทำอะไรก่อน เป็นภาษาพูดเลย อย่างอันดับแรก สวัสดี Supply ก่อน อันดับต่อมาถึงบอร์ดต้องทำอะไร เคลีย Aux send อะไรแบบนี้ หลังจากวันนั้นสิ่งที่กลับมาทำคือ เช็คขั้นตอนให้มันถูกต้อง เพราะถ้าขั้นตอนมั่ว มันจะไม่เป็นมืออาชีพ คนก็จะมองว่า ไอ้เด็กนี่เป็นหรือเปล่าก็ไม่แปลก

สำหรับในมุมของเจ้าของร้าน หรือผู้จัดการร้านคนนั้น ก็ต้องกลับมาดูตัวเอง วันนั้นดูลนลานหรือเปล่า ดูมั่วหรือเปล่า ถ้าเป็นมันก็สมควรอยู่แหละ แต่ถ้าเป็นเราก็คงเจรจาดี ๆ น้องให้ซาวด์ร้านพี่ช่วยไหม ? อะไรแบบนี้ แต่วันนั้นก็แรงเกินไป

ขั้นตอนการทำงาน

เอาเป็นในกรณีไม่มีบอร์ด ก็จะโทรคุยก่อน Request ของที่จะใช้ พอถึงหน้างานก็ทักทาย และขอดูในสิ่งที่ Request ไปก่อนหน้า ช่อง Input พอไหม/Output ที่บอกไว้มีไหม คือจะดูที่มิกซ์ก่อน ค่อยไปดู Bandgear ว่าซัพพอร์ตวงได้ไหม ถ้าไม่ตอบสนองก็คุยเลย

ต่อมาก็จัดตำแหน่งอุปกรณ์ คุยกับ Technician จะให้ใครอยู่ตรงไหน และก็จูนกลอง โดยต้องคุยกับร้านก่อนว่า จะขอจัดการกลองหน่อยได้ไหม อาจจะมีจูนนิดหน่อยนะ ที่บอร์ดเช็ค Input/Output ว่ามาตรงไหม ส่วนใหญ่จะไม่ค่อยเปิด PA ก่อน จะทำในหู คือจะทำให้เสร็จเป็นอย่าง ๆ ไป พอ Input มาครบก็จะเริ่มทำโทนละ ทำคร่าว ๆ ให้พูดไมค์มา แล้วฟังในหูฟังว่าโทนประหลาดไหม กีต้าร์มา เบสมา กลองมาไปจนครบ

เสร็จแล้วค่อยมาเปิดเพลงเช็ค PA แบบว่า ซ้าย ขวา ตรงไหม โทน PA เป็นอย่างไร โดยเปิดเพลงที่ ไฟล์จูนด้วยหูตัวเองในทุก ๆ วัน เอาจริงอันนี้เป็นขึ้นตอน 0 คือสมมุติจะไปทำงาน ไม่ว่าวงไหนก็ตาม จะฟังเพลงที่ฟังเดิม ๆ กับหูฟัง หรือลำโพงที่เลือกมาอย่างดี

ยกตัวอย่าง วันนี้ทำที่เชียงใหม่ ตั้งแต่ขึ้นเครื่องบิน ยันลง จะฟังเพลงอยู่เพลงเดียว เพื่อให้จำโทนคร่าว ๆ ของเพลงให้ได้ เวลา Cut ลำโพง มันจะได้ไปในทาง Linear ย่านนี้ไม่ได้โดนเกินนะ ในเพลงที่ฟังมาย่านนี้ไม่ได้โดนนี่หว่า High มันไม่ได้ขนาดนี้นะ ก็ต้องวงเล็บก่อนว่าถ้าเป็นพวกลำโพงแบรนด์ ลำโพงที่จูนมาดี ทำย่านมาดี มันจะไม่ต้องไปทำอะไรขนาดนั้นเลย คือเปิดมา อย่างน้อยก็มีบ้างแหละที่ไม่โอเค แต่ว่ามันจะนิดเดียว ไม่ไช่ว่าจะ Cut ให้เหมือนในหูฟังเลย แต่ก็เอาไว้อ้างอิงว่า เออ มันก็ราว ๆ นี้แหละ

เราจะไม่ค่อยชอบเสียงพวกฉาบ เพราะมันกวน รู้สึกว่ามันไม่ไพเราะ คือฉาบมันไพเราะนะ แต่ถ้ามันเข้าไปในไมค์ร้อง มันจะไม่รู้เรื่อง เลยไม่ค่อยชอบ ยิ่งผับนี่เข้าแน่ ๆ เราเลยจะมี Low cut กับ High cut ไว้ทุกครั้งเลยใน Matrix คือมีไว้ก่อน ใช้ไม่ใช้ไม่รู้ แต่พร้อม On เมื่อมีปัญหา พอเดินไปเปิดฟัง PA โหววันนี้ High cut เลยละกัน555 และก็ลองประกบ ๆ เข้ามา ไหนลองพูดไมค์มาซิ อ๋อเป็นอย่างที่คิด

เคยเจอบาง PA บางชุด 4 kHz รุนแรงมาก แล้วพอ Cut 4 kHz ไปแค่ 2 dB ปรากฎว่าตรงนั้น 4 kHz หายไปเลย กรณีนี้ก็ต้องยอมปล่อยเอาไว้ พอโทน PA ได้ หรือไม่แย่มาก ก็ให้ Technician พูดไมค์ก่อน พอได้โทน PA คร่าว ๆ และได้โทนไมค์แล้ว ก็กลับไปทำเอียร์เลย เสร็จแล้วก็ให้เล่นรวมมา โดยที่จะทำในหูก่อน จนโอเค หรือพอใจเลยถ้ามีเวลา

ถ้าไม่มีเวลาก็จะทำ PA เลย ซึ่งผับทั่วไปจะมีเวลาให้ซาวด์บ่าย 3 ถึง 5 โมงอยู่แล้ว ก็รีบทำในหูก่อน ส่วนใหญ่จะเหลือเอฟเฟคเอาไว้ ใช้เอฟเฟคโรงงานไปก่อน เดี๋ยวค่อยมาปรับตอนศิลปินมาอีกที แต่ถ้าศิลปินมาก็จะเป็นเพลงท้าย ๆ แล้ว ค่อยมาทำ Reverb

ขั้นตอนในหู ก็จะมีทำโทน บาลานซ์ และก็ทำเอฟเฟคเป็นอย่างสุดท้าย พอได้สิ่งที่ต้องการแล้วก็เดินไปที่ PA แล้วก็เอา Matrix ขึ้น เราจะเป็นคนใช้ Matrix ทุกครั้ง แล้วก็มาตบ ๆ กราฟฟิค Eq อีกที เพราะเป็นแบรนด์รวม มันจะมีย่านที่มีเสียงสดเข้ามาในไมค์ แล้วกวน ท้ายสุดก็ดูความดัง

มีเคล็ดลับหนึ่งในการทำร้าน พอเช็ครวมได้แล้ว รู้สึกว่ามันดัง แต่ไม่รู้ว่าดังพอไหม ? ก็จะปิด DCA ทุกอย่าง แล้วก็ปล่อยให้นักร้อง ร้องไป แล้วก็ดัน Matrix ขึ้นไปเรื่อย ๆ เพราะงานร้านจะประเมินไม่ได้ บางทีคนสนุกจัด ๆ ก็ต้องเปิดดังมาก แล้วก็ไม่รู้ว่าปรกติซาวด์ร้านเขาเปิดไว้ที่เท่าไร จะดันร้องไปจนสุดเครื่องเลย อยากรู้ว่าเสียงกลาง แหลม มันดังได้แค่ไหน ถ้าเกิด Feedback ก็จะรู้ละ อย่างบวก 3 dB หอนแล้ววุ้ย ก็จะ Cut ตบนิดนึง แต่จะไม่ Cut เลยนะ เพื่อให้รู้ว่าปัญหามันอยู่ตรงนี้แหละ ถ้าตอนโชว์จะต้องขึ้นไปอีกบวก 3 dB จะได้กดได้ทัน เป็นเคล็ดลับหนึ่งที่จะทำเสมอในทุก ๆ ครั้ง

เสร็จแล้วก็เปิดดนตรีมา เห้ยแม่งดังชิบหายเลย แต่ว่าเราเจรจากับ Sound ร้านเสมอนะว่า เราเนี่ยคุยได้หมดเลย ดังเบาอะไรอย่างงี้พูดได้ ไม่ต้องห่วงเรื่อง System เพราะถ้ามันไม่พอ วงร้านก็คงไม่พออยู่แล้ว แต่ถ้าตอนเราคนอาจจะยืน Mid-High อาจจะหายไปบ้าง ก็แบบว่าขอเพิ่มนิดนึง แต่ถ้าดันไม่ได้ก็บอก คือคุยกันเรื่องความดังให้จบตั้งแต่ตอน Sound Check ถ้าดังไปสะกิดกันได้นะตอนโชว์ ขั้นตอนส่วนใหญ่จะประมาณนี้ อันนี้เป็นขั้นตอนที่ทำส่วนมาก ไม่เฉพาะ Paradox

การที่ต้องไปทำให้ศิลปินตามที่ต่าง ๆ อะไรคือสิ่งที่ยาก

สำหรับเราคือเอียร์ยากที่สุด บางที่สถานที่มันก้อง จะทำให้เขากังวลในการร้อง การเล่น คือก็เป็นคนขี้เป็นห่วง อยากให้เขาได้ยินในสิ่งที่โอเค จะได้เล่นกันอย่างมีความสุข

อย่าง PA ก็รู้อยู่แล้วว่ามันต้องเปลี่ยน ก็เลยไม่ได้เครียดอะไรขนาดนั้น สมมุติว่าย่านไม่ดีเลย เปิดเพลงก็ฟ้องอยู่แล้วว่า ไม่เหมือนลำโพงที่ Linear ทั่วไป โชคดีที่ได้เจอลำโพงดี ๆ อย่าง d&b, L-acoustic เลยจำได้ว่าโทนจริง ๆ จะต้องประมาณไหน การที่ต้องเจอ Pa 30 ที่ 30 วัน เลยไม่ใช่ปัญหา

แต่จะซีเรียสเรื่องเดียวคือ PA อยู่ข้างหลัง ก็จะพยายามเจรจา ให้เช่าเครื่องมาแล้ววางข้างหน้าได้ไหมครับ แต่บางร้านถ้าไม่ได้ก็ไม่เป็นไร พูดถึงการทัวร์เพราะตอนนี้ไปกับ Paradox ด้วยความที่วงเล่นกันสนุก เลยค่อนข้างดัง เพราะพี่ ๆ เขาเต็มที่กันทุกโชว์ ถ้า Pa อยู่ข้างหลัง จะทำให้ร้องทำยากกว่าเดิมหลายเท่า แต่บางที่ก็ได้ถ้ากลองไฟฟ้า อย่างเคยทำ Ink Waruntorn PA อยู่หลังก็จริง แต่กลองไฟฟ้า Noise มันก็น้อย ก็ไม่ต้องสู้กับ Noise จัดการกับ Feedback อย่างเดียว

แต่พอเป็นกลองจริง ฉาบเข้าไมค์ด้วย ก็เจอฮาร์มอนิกของฉาบทำให้ย่านความถี่เกิน ปรกติเวลาจะทำ Feedback ก็จะเอาไมค์ไปป้อง ๆ ปาก เพื่อให้ย่านความถี่เกิน มันจะได้ Feedback แต่เนี่ย ฉาบส่งย่านความถี่ที่มันเกินนั้นมาให้แล้ว เพื่อให้ Loop Feedback กันอีกรอบ มันก็จัดการยากกว่าเดิม เพราะฉะนั้น PA อยู่ข้างหน้าแหละดีแล้ว หรือข้าง ๆ ระนาบก็ได้ประมาณนั้น

แต่วงไม่เคยสั่งย้าย PA ซักครั้งเลยนะ วงบอกไว้ว่า เล่นยังไงก็ได้ แต่เราจะอธิบายกับพี่ ๆ ที่ร้าน คนที่จ้างอย่างจริงจังว่า มันยากมากเลยครับพี่ เช่าเถอะครับพี่ อะไรแบบนี้ ไม่ได้ก็ไม่เป็นไรครับ แต่ถ้าเป็นไปได้ก็จะดีมาก สมมุติพี่อยากได้ดังอีกมันก็ได้นะ คือเน้นเจรจา

เป้าหมายในอนาคต

ตอนนี้อยาก On The Road กับวงที่ไม่ได้ดังมากซักวงหนึ่งในอเมริกา แล้วเล่นเปลี่ยนรัฐไปเรื่อย ๆ อยู่เมืองนอกรถทัวจะเป็นรถบัสนอน แล้วก็จะมีพ่วงลาก System ของวงไปด้วย ก็อยากทำแบบนั้นแหละ

เราแค่อยาก On The Road ทำงานซักครั้ง แล้วก็ไม่ได้อยากไปที่อื่นด้วยนะ อยากไปแค่ อเมริกากับญี่ปุ่น ขอ 2 ประเทศนี้เท่านั้น เพราะสิ่งที่ชอบคือ On The Road แบบอเมริกา นั่งรถบัสแล้วไปเล่นใน Live House ใหญ่ ๆ  ของแต่ละหัวเมือง อย่าง House of blues texas, House of blues chicago ประมาณนี้

เราอะอยากแค่นั้นเลย แล้วก็แบบตายไป ขอได้ทำทัวร์ซักเดือน หรือ 3 เดือนกับวงไทยซักวง เป็นอะไรก็ได้ด้วยนะ ไม่ต้องเป็น Front Of House ก็ได้ เป็น Loading ได้หมดเลย ขอได้รู้ ได้เห็น ได้ทำ อยากอยู่กับคน Mindset ดี ๆ คือคนทุกที่ก็มีไม่โอเคแหละ แต่ว่า มันคงไม่มี Mindset แบบทำตาม ๆ กันมา โดยที่ไม่รู้ว่าเหตุผลคืออะไร ประเทศระดับนั้นเขาคงหาเหตุผลจากทุก ๆ อย่าง ไม่ใช่ก็ตู้นี้มันหันแบบนี้มาโดยตลอด ใครจะมาหัน… อะไรเแบบนี้ มันไม่ใช่แล้ว คือทุกอย่างมันเป็นฟิสิกซ์ เป็นวิทยาศาสตร์หมดแล้ว เลยอยากทำงานกับแบบนั้นมากกว่า

แต่ในบ้านเราก็พัฒนาขึ้นเยอะ ไม่เหมือนเมื่อก่อนที่แบบยาก เลยคิดไว้ว่าสุด ๆ ก็แค่นี้ ทำอะไรก็ได้ On The Road ส่วนญี่ปุ่นก็อยากทำงานกับเขา เป็นงานอาชีพอะไรก็ได้ที่อยู่ใน Production สำหรับเราถ้าอยากดู System  Music Festival ระดับโลกที่เหมือนอเมริกา ญี่ปุ่นใกล้เคียงและระยะทางใกล้ที่สุดแล้ว

เห็นต้ายเคยทำทั้ง Studio และ Live Sound ทั้ง 2 มีความแตกต่างกันอย่างไร

ถ้าในเชิงเทคนิค อย่างการ Miking การจูนกลอง สามารถใช้ร่วมกันได้ คิดว่าไม่ต่างกันมาก แต่อย่างแรกที่ต่าง คือ Gain เพราะ Gain ในงาน Recording ใช้เพื่อบันทึก บางอย่างมันไปให้สุดได้ อย่างเช่น สแนร์อัดไปจน Distortion เลยก็ได้ เพลง Rock มันต้องการอยู่แล้ว ในมุมคนที่มิกซ์เพลง Rock Metal ส่วนใหญ่เขาใส่เสียงแตกไปในสแนร์ด้วยซ้ำ ฝรั่งบางคนก็บิด Gain จน Distortion ไปเลย ซึ่งปรีแอมป์อนาล็อกทำได้อยู่แล้ว

เรื่อง Gain งาน Record ไม่มีข้อจำกัดเลย จะดีไซส์ยังไงก็ได้ แม้กระทั่งตั้งไมค์ Room ก็ตาม เพื่อทำให้กลองใหญ่ ตั้งได้ทั้งเป็น XY เทคนิคเยอะไปหมด แต่ใน Live Sound ต่างกันละ Gain ไม่ได้ขนาดนั้นแน่ ๆ ข้อจำกัดจะเยอะกว่า ซึ่งถ้าเร่ง Gain จะหมายถึงเร่ง Noise ในสถานที่ต่าง ๆ ขึ้นมาด้วย เพราะงาน Live Sound ไม่เหมือน Studio ที่มันเงียบ

ข้อจำกัดเรื่อง Feedback นักร้องบางคนใช้ไมค์ Condenser เสียงชัดมากในสตูดิโอ Gain ก็เร่งได้ แต่พอมา Live Sound ใช้ไมค์คอนแดนเซอร์ก็เข้าทุกอย่าง สถานที่เล็ก Noise ก็มาเยอะ ใน Live Sound ส่วนใหญ่แล้วในมุมมองเรานะ Close Miking มันทุกอย่าง ไม่เอา Room ไม่เอาอะไรทั้งนั้น แต่ว่าอยู่ที่วงด้วย อย่างวงที่ทำจะเล่นกันฉูดฉาด พวกพี่เขาเล่นไปเลยตามฟิว คือเล่นให้คนดูสนุก ต้องมาแก้ทางตรงนี้ อย่างใช้ Close Miking ลด Noise จะได้คุมได้ง่ายขึ้น และถ่ายทอดโดยไม่มีเสียง noise มารบกวน ความต่างคือข้อจำกัดของอะคูสติก

 

เคยคิดไหม วันหนึ่งไม่ได้ทำงานด้านนี้แล้ว อยากทำอะไร

อ๋อทำร้านอาหาร คือกะว่าจะทำธุกิจ และก็ทำให้มันได้ แต่ไม่รู้ว่าจะได้หรือเปล่า ตอนนี้ก็ทำ Mi-Ne Yakitori Bar เป็นของหุ้นส่วนหลายคน ทั้งต้าย, บอย, พี่เดียว, วุฒิ, พี่เต้ เยอะเลยหลายคน คือตั้งใจจะให้เป็นที่ ๆ คุยกันเหมือนสัมภาษณ์นี้แหละ แต่คุยกันทีละเยอะ ๆ และก็ยังดึงคนที่ไม่ได้เป็นหุ้นมาคุยอีก บางอย่างก็ได้มาจากการคุย 100% เลยก็มี แล้วก็ลองกลับมาทำ

ถ้ามีคนอยากทำงานแบบต้าย มีอะไรอยากแนะนำ

ต้องบอกก่อนว่า เราไม่กล้าเรียกตัวเองว่าเป็น Sound Engineer นะ อาจจะจบแค่ Mixing Engineer อะไรแบบนี้ ส่วน Sound Engineer ต้องเก่งมาก ๆ แบบว่ารู้ Time Alignment คือเป็น System Engineer ที่มิกซ์ได้ เรายังไม่กล้าบอกว่าเป็นอาชีพ Sound Engineer

แต่ถ้าอยากทำแบบเรา อยากมาทัวร์ อยากเป็นคนมิกซ์เสียง PA ก็ต้องเรียนรู้ระบบจัดการการทำงานก่อน อย่างถ้ามีพี่คนที่ชอบ ก็ลองขอไป Sound Check ด้วย แต่จะไม่ทำตัวเกะกะ อย่างพี่วินเราอยู่กับเขามาก่อน ก็คือขอเขาไปดู พี่พอดีอยากเห็นว่าเขาทำงานกันยังไง ไปดูและก็สังเกตุ 100% เลยนะ สังเกตุตั้งแต่รถตู้จอด Technician คนนี้ขึ้นไปดูเวทีก่อน แล้วก็จัดการเอาของวางยังไง คือไม่ได้ดูพี่เขามิกซ์อย่างเดียว แต่ให้ดูภาพรวมหมดเลย เพื่อให้เข้าใจว่างานที่อยากจะทำมันอย่างนี้นะ

วันหนึ่งได้ตำแหน่งนี้เมื่อไหร่ ก็ต้องทำแบบนั้นแหละ แต่ที่นี้เราเห็นมาแล้ว ย่อประสบการณ์มาแล้ว แทนที่จะเรียนรู้จากการลงมือทำเองทั้งหมด เพราะได้เฝ้ามอง และ analyze ไปด้วย มันจะย่อสิ่งนั้นเข้าไป ถ้าไม่เข้าใจในขั้นตอนไหน ก็ให้ไปถามคนที่ทำหน้าที่นี้ว่า อันนี้เรียกว่าอะไร จะได้ฝึกการจัดการ รู้ว่าถ้างานมาแบบนี้จะจัดการยังไง พอกลับบ้านมา จะต้องทำการบ้านด้วย อ่านหนังสือ เข้าใจ Gain เข้าใจ Miking ฝึกฝั่งเทคนิคควบคู่ไปด้วยกัน

ฝึกมิกซ์เสียงก็มิกซ์ไป ส่วนเข้าใจวงจรของการทำงานก็ต้องเข้าใจ ถ้าชอบและอยากทำอาชีพนี้ก็แค่นั้นเลย สุดท้ายก็เป็น Basic เหมือนเดิม ซื่อสัตย์ ขยัน อดทน 555 เรื่องนั้นอย่าไปยอม

เมื่อก่อนทำอิ้งก็เหนื่อย แบกบอร์ด แบกอะไรไป ฝนตก Taxi ไม่รับ ซึ่งเหนื่อยมาก แต่สุดท้ายก็คิดแบบ เราคงไปทำอย่างอื่นไม่ได้หรอก ก็คงหยุดอยู่แค่นี้แหละ แต่ว่าไม่เป็นไร ก็คงทำ Freelance ไปเรื่อย ๆ พี่เขาให้ทำก็ทำ คงเก็บความเป็นระเบียบนั้นไว้ ไปถึงงานแล้วจัดการกับสายยังไง จัดการกับผู้คนยังไง แต่เรื่องเทคนิคกลับบ้านมาต้องมาทำการบ้านเสมอ ๆ

เรื่องมิกซ์เสียงขั้นตอนแรก ควรเริ่มจากการบาลานซ์ก่อน เคยคุยกันกับพี่ ๆ น้อง ๆ ซาวด์หลาย ๆ คน ไม่ว่าเหตุผลอะไรก็ตาม ไม่ว่าเสียงจะเป็นยังไง สุดท้ายถ้าบาลานซ์ได้มันก็เป็นเพลง ทำให้เนียนไปเลย Compress , Eq อะไรไม่ต้องเลย บาลานซ์ก่อน เพราะถ้าบาลานซ์ได้ก็คือได้แล้วขั้นแรก

พอบาลานซ์ได้จะเริ่มเจอปัญหาละ อย่างย่านนี้มันโดด บาลานซ์ยังไงมันก็ไม่หาย นั่นแหละมึงต้อง Eq แต่ว่ามันไม่นิ่งเลยต้องบาลานซ์อยู่ตลอด มึงก็ Compress ไปเลย คือบาลานซ์มันจะทำให้เจอปัญหาหมดเลย ก็กลับไปที่พี่ ๆ ที่เขาทำงานมานานแล้วอย่าง 20 ปี Outboand ก็ไม่ได้มีทุกงาน ทำได้แค่ บาลานซ์ ก็ยังผ่านมาได้เลย เขาก็เก็บประสบการณ์ไปด้วยงานของเขา

สมัยก่อนบางทีไม่มีคน การที่จะมาทำซาวด์เนี่ย บางคนโดน จับพลัดจับผลู มาเป็นมือซาวด์ แล้วก็ฝึกไปเรื่อย ฝึกไปด้วยกันกับวงอะไรแบบเนี่ย ซึ่งสมัยนี้ไม่ใช่อย่างนั้นแล้ว คือต้องเป็นในระดับหนึ่ง เพื่อจะไปทำกับวงใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นมา ต้องเข้าใจพื้นฐาน ต้องฝึกอยู่ตลอด ฝึกบาลานซ์ เข้าใจอุปกรณ์ การที่ดูภาพรวมสำหรับเราจะเห็นหมดเลย อย่าง Technician ต่อรายเสร็จจะยกมือเรียกซาวด์ละ “พี่ครับเช็คไมค์ครับ” ซาวด์ก็ต้องทัน Technician โอเคพูดไมค์มา หรือเดี๋ยวขอเช็ค PA ก่อน Cut Feedback ก่อน จะได้เห็นขึ้นตอนการทำงานของคนเยอะไปหมดเลย อย่าง Technician ค่ายนี้กับ ซาวด์คนนี้ทำงานกันแบบนี้ คือนั่งดูตลอด ทุกงาน

เมื่อก่อนงานแบบ Music Festival ถ้าขอพี่วินเข้าไปได้ด้วย ระหว่างรอพี่วิน Sound Check เราก็จะดูวงอื่น Sound Check ไปด้วย อ่อซาวด์คนนี้มาถึง Cut PA ก่อนเลย เอาไมค์ Talk Back ที่อยู่ตรงบอร์ด Cut PA เลย แต่ Sound อีกคนจะรอ Tech พูด สังเกตุหมดเพื่อที่จะกรองมาเป็นวิธีของตัวเอง ว่าเราจะทำขึ้นตอนแบบไหนดี คือถ้าอยากเป็นเราต้องสังเกตุ และดูเยอะ ๆ จนวันหนึ่งเป็น Technician ที่ดีได้

ทีนี้ได้ฝึกมิกซ์ที่บ้านเพียงพอแล้ว เวลาอยากมิกซ์ข้างนอกก็ต้องไปหาร้านทำ เป็นซาวด์ร้าน การเป็นซาวด์ร้านนี่คือห้อง Lap ดี ๆ ถ้าสนิทกับเจ้าของร้านพอ  อย่างเราสนิท พี่ครับอย่างกลองจ่อทุกแชนแนลเลยหรือเปล่าพี่ คือก็เริ่มคุยไปเรื่อย เพื่อที่จะได้มิกซ์ทุกอย่าง แต่ก็ยังไปเป็น Technician อยู่

สุดท้ายต้องเริ่มจาก Technician ก่อน หรือเป็น Supply ก็ได้ เพื่อให้เข้าใจการทำงาน ทีนี้การฝึกบาลานซ์มา ได้ใช้กับของจริงแล้ว เจอข้อจำกัดอะไรแล้ว เห้ย Gain เยอะไป มัน Feedback ก็เริ่มได้เรียนรู้แล้ว ให้เป็นขั้นเป็นตอนไป จนสุดท้ายรู้สึกว่าทำร้านจนนิ่งแล้ว เอาอยู่หมด มาเหอะอะไรแบบนี้ เดี๋ยววันหนึ่งถ้าอยากทัวร์กับศิลปิน มันจะมีที่ให้ไปเอง เพราะว่าพร้อมแล้ว แต่มันจะท้อมาก ดูไร้สาระถ้าคนไม่เข้าใจ มานั่งดูไปทำไม แต่สำหรับเราคือสำคัญมาก มันคือการย่อประสบการณ์ได้เร็วมาก ๆ

ทุกวันนี้ อย่าง Two Door Cinema มาไทย ก็ขอพี่ ๆ เขาจนได้ไปนั่งดูวงฝรั่งซาวด์เช็ค ก็ทำเหมือนเดิม แต่เหมือนกรองอีกขั้นหนึ่งของการทัวร์แล้ว เลยได้รู้ขั้นตอน ฝรั่งทำไงก่อนวะอะไรแบบนี้ คือการเฝ้ามอง กลับมาทำการบ้าน ขยัน แล้วก็ต้องรอโอกาสอย่าท้อไปซะก่อน อย่างตอนทำอิ้ง ก็ถือบอร์ดไปทำ แล้วก็ฝนตก ไม่ได้สนว่าจะเป็นยังไง มันอาจจะเหนื่อย ดูไม่ดี ดูเละเทะ แล้วยังไงก็เราชอบมันนี่หว่า คือตอนนั้นเคยคิด กูไม่ทำแล้วไอ้เหี้ยแม่งวุ่นวาย มันก็มีน็อตหลุดกันได้ ทำไมมันลำบากจัง แต่เราก็ทำไปแหละ เราก็ชอบป่ะล่ะ ชอบก็ทำ คือถ้าวันนั้นคิดว่าจะไม่ทำก็จบไปแล้ว คงไปทำอย่างอื่นแล้ว เราไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรในอนาคต สายโทรศัพท์นั้นจะโทรหาเมื่อไหร่ เราแค่ทำสิ่งที่เข้าใจ และทำตัวให้พร้อม

คิดยังไงกับการสัมภาษณ์ครั้งนี้

คิดว่าสำหรับผู้ที่สนใจงานด้านนี้ น่าจะคลำทางได้ง่ายขึ้น เพราะตอนยุคเราไม่มีให้ดูให้อ่าน กว่าจะมาเรียบเรียงว่า ถ้าเปิดเพลงมันไม่โอเค ยังไงเล่นสดมันก็ไม่มีทางดี เมื่อก่อนยังคงสู้อยู่ สุดท้ายมากลั่นกรองแล้ว เพลงเขามิกซ์กันมาเป็นเดือนเป็นปี เพื่อให้ออกมาดี แล้วพอเอามาเปิดได้เท่าเนี้ย สุดท้ายจะเล่นสดยังไงให้มันดี จริง ๆ มันอาจจะได้ แต่สำหรับเราเคยสู้มามันก็ยาก เพราะคลำไม่ถูก วิธีอาจจะไม่ต้องเหมือนทั้งหมด แต่ก็จะง่ายขึ้นเยอะสำหรับคนรุ่นใหม่ ๆ

ขอขอบคุณบทสัมภาษณ์ ต้าย เสฏฐวุฒิ สิงห์คาร (Setthawut Singkhan) Live Sound Engineer Paradox

ขัตมาน ชูกลิ่น Sound Engineer Silly Fools

พูดถึงวงดนตรีที่มี Sound เป็นเอกลักษณ์ ไม่ว่าจะผ่านเวลามานานเท่าไร ? เพลงก็ไม่เคยเก่าและล้าสมัย บวกกับการแสดงสดที่ยอดเยี่ยมตลอดการ คงไม่มีใครไม่รู้จัก Silly Fools วันนี้ Soundenthai ได้รับเกียรติจากผู้ที่อยู่เบื้องหลังการทำงาน ทั้งในด้าน Studio และ Live Sound Engineer อย่างพี่ปอม ขัตมาน ชูกลิ่น มาถ่ายทอดประสบการณ์ บอกได้เลยว่าเซอร์ไพรส์ ไปซะทุกเรื่อง ถ้าพร้อมแล้วไปลุยกันเลย

ปล.เรื่องราวต่อไปนี้ไม่เหมาะสำหรับคนที่ “แพ้ความอ่อนแอ“

เริ่มต้นมาจากอะไร

เริ่มต้นสมัยเล่นวงที่บ้าน พ่อก็ร้องเพลงเล่นด้วย ช่วงนั้นพ่อเป็น Elvis Presley !! แบบแกทำเล่น ๆ ขำ ๆ และพ่อก็ฟังเพลงเยอะ อย่าง Phil Collins, U2, The Beatles, Michael Jackson, King Crimson ส่วนเราก็เล่นดนตรีมาตลอด เริ่มต้นจาก กีต้าร์ คีย์บอร์ด กลอง

ตอนมัธยมทำวงดนตรีกับเพื่อน ประกวด Hot Wave ไปห้องอัด ซึ่งตอนนั้นเป็นห้องซ้อม แบบอัดรวม เกิดความรู้สึกว่า ทำไมเสียงที่อัดออกมา ถึงไม่เหมือนกับที่เคยได้ยิน เสียงไม่เหมือนแผ่นที่ชอบ ก็เลยเริ่มสงสัย เริ่มคุย เริ่มคลุกคลีอยู่กับห้องซ้อม

แต่สิ่งที่ทำให้อยากมาเป็น Sound Engineer คือ อยากทำให้มันดี ตอนนั้นเลยไปขอพี่ ๆ ขอลองมิกซ์เล่นหน่อย อยากลองปรับดู พอเลื่อนเฟดเดอร์แล้วได้ยินเสียงอย่างที่อยากได้ยิน เลยชอบ แค่นั้นเลย ก็เลยไปศึกษาด้านนี้

เริ่มต้นศึกษาจากหนังสือ ตามร้านขายหนังสือสมัยก่อน จะมีร้านขายหนังสือต่างประเทศเยอะ ๆ ไปเจอมาเล่มนึง เลยลองซื้อมาอ่านดู แต่เป็นภาษาอังกฤษล้วนเลยไม่ค่อยได้อะไร และก็เริ่มอัดเสียงได้ โดยเริ่มจาก Tape 2 track ที่เป็น Cassette แล้วก็ไมค์คาราโอเกะ เอาไปจ่อกลอง แล้วให้เพื่อนตีเล่น แล้วเหมือนกับว่ามันสนุก

พอผ่านมาซักพักก็มาคิดว่า จะเรียนอะไรต่อดี เลยตัดสินใจไปเรียนต่อที่อเมริกา ไปดูคณะตามมหาลัย ว่าจะเรียนอะไรดี จนได้เจอมหาลัยเล็ก ๆ ซึ่งมีคณะทีวี วิทยุ ก็เลยลองเดินเข้าไป พอเข้าไปก็ได้ยินเสียงกลอง คือตอนนั้นมีคนตีกลองอยู่ในคณะ เดินตามเสียงไปดู เห็นเป็นห้องอัดเสียง เพราะที่นั่นเขาก็สอน Recording ด้วย ปรากฎอยู่ตรงนั้นทั้งวันเลย พอกลับมาบ้าน นึกได้ว่าลืมขอรายละเอียด อีกวันถึงกลับไปใหม่ เพื่อขอโบรชัวร์ รายละเอียด และค่าเทอมก็ไม่แพง เลยตัดสินใจลองเรียนดู

ตอนเรียนก็ทำงาน Live Sound กับบริษัท Supplier เริ่มตั้งแต่ขนของขึ้นรถ ตั้งเวที เซ็ตระบบทั้งหมด ส่วนงานสตูดิโอก็มีรับเป็นมือปืนตามห้องต่าง ๆ ไปเป็นผู้ช่วยบ้าง เป็น editor บ้าง เพราะในหลักสูตรที่เรียนจะมีครบเลย ทั้งพวก Acoustic design , Sound Reinforcement, Studio, เรียนการใช้ Pro Tools ประมาณนี้

พอกลับมาไทย

ก็ทำงานส่วนตัวอยู่พักนึง แล้วเริ่มจากทำห้องซ้อมดนตรี และก็ไปอยู่ตามห้องอัดหลาย ๆ ที่เหมือนกัน ซึ่งเป็นห้องอัดทั่ว ๆ ไป แบบเปิดเองที่บ้าน ไม่ได้อยู่ห้องใหญ่อะไร ทีนี้ก็ได้เปิดห้องอัดที่บ้านเองด้วย ช่วงนั้นได้ทำวงใต้ดินเป็นหลัก อย่าง Voiceless of fear, Break the kids, PsychoTrain, Sialis และเป็น live sound ซะเยอะ วงเลยแนะนำให้รู้จักกับพี่ต้อ เจ้าของค่ายไกลปืนเที่ยง ก็เหมือนว่าเขากำลังหาซาวด์มาช่วยทำ

ค่ายไกลปืนเที่ยง อยู่ที่นั่นก็ทำกับ วงชื่อ Last Fight For Finish ของ อาร์ท Oblivious และ Dead Rabbit ก็ทำกันไปอัลบั้มนึง แอบภูมิใจกับวง ที่ได้รับเสนอเข้าชิงรางวัล สีสันอะวอร์ดส์เมื่อปีก่อน ๆ

ตอนอยู่ค่ายก็ได้เจอพี่ ๆ เยอะ ทั้งมาอัด และซ้อมดนตรีกัน ตอนนั้นจะมี พี่ ๆ วง Crescendo อัลบั้ม อัตตวิถี ซึ่งอัดรวมกัน แล้วก็มิกซ์กันอย่างนั้นเลย สนุกมาก และก็มีพี่แสตมป์ เขาจะมาอัดเสียงบ่อย

ต่อมาเรื่อย ๆ  ตอนนั้นจะมีประกวด AF เลยเข้ามาทำ Pre Production ของซีซั่น 12 กัน ได้เจอพี่ โอมชาตรี, พี่จั๊ก ชวิน และก็ต่อเนื่องจากตรงนั้นมาอีก พี่จั๊กก็ชวนไปทำงานด้วย ช่วงนั้นจะเป็นงานสตูดิโอ รายการทีวี เพลงละคร ซะเป็นส่วนใหญ่

และก็มีช่วงหนึ่ง พี่กบ Big Ass มาซ้อมที่ห้อง เพื่อเตรียมทำอัลบั้ม Lion คือมาซ้อมกันเองก่อนเข้าห้องอัด ก็จะได้อยู่กับพี่เขาเยอะหน่อย จังช่วงจังหวะพี่หรั่งกำลังหามือ Sound ประจำของ ซิลลี่ ฟูลส์ อยู่พอดี พี่กบเลยแนะนำไป จนได้ไปเจอพี่ ๆ และก็อยู่ด้วยกันจนถึงตอนนี้

ปัจจุบัน Live sound จะทำให้ Silly Fools วงเดียว ส่วน Studio ประจำที่ทำอยู่จะเป็นที่

ตอนนั้นมีกล้องวิดีโอ ลักษณะคล้ายมือถือเล็ก ๆ  แวะกินของตามทางไปด้วย แล้วก็ถ่ายเก็บไว้ กว่าจะถึงประมาณตี 2 – ตี 3  พอเข้าไปที่ห้องอัด ห้องอัดเป็นเหมือนตึกปูนเก่า ๆ เลยเดินเข้าไป จะเห็นเป็นห้องซ้อมดนตรีใหญ่ ๆ ห้องนึง แล้วก็เตียงนอน เป็นเตียง 2 ชั้นอารมณ์แบบในค่ายทหาร เราก็อ๋อ อันนี้ไม่ใช่ Studio แต่เป็นห้องนอนของวง ที่อัดเสียงได้ คือวงสามารถซ้อม แล้วอัดเป็น Demo ได้เลย ความรู้สึกแรกคือเฮ้ย ไม่ธรรมดาแล้ว ห้องนอนยังขนาดนี้เลย คืนนั้นก็เลยนั่งดูวงเพื่อนซ้อม เป็นวง Rock ญี่ปุ่น ชื่อวง Supe (Pronounced “shoop”)

ต่อมาเดินเลยไปหน่อยนึง ก็เจอฮอลล์ที่เป็นห้องอัดเสียง ลักษณะคือ Live Room ในส่วนของโถง เพดานสูง ๆ เลย สูงเท่าไหร่จำไม่ได้ เหมือนเดินเข้าโรงหนังมันจะสูง ๆ

มองลงไปเห็นเวที โอเค มีกลองอยู่ หันขวาไปเป็น Console เก่า ๆ อยู่บอร์ดนึง เอ้าอยู่ในห้องเดียวกันเลยเหรอ ? ซึ่งปรกติที่เคยเห็นจะแยกห้องกัน ตอนนั้นคิดว่า มันอยู่ไกลกันก็คงโอเคแหละมั้ง ลำโพงมอนิเตอร์เขาก็ใหญ่ด้วย หลัง Console เป็น Outboard หน้าตาแปลก ๆ บางอันเคยเห็น บางอันอะไรก็ไม่รู้

แล้วก็ได้เจอเอ็นจิเนีย คุยกับเขา เขาก็แนะนำโน่นนี่ เราก็โอเค ไม่รู้เรื่องอะไรเลย 555 คือรู้ว่าอะไรคืออะไร แต่ว่าบางอย่างไม่เคยเห็น บางอย่างเคยเห็นในหนังสือแต่ไม่เคยจับ คือยุคนั้นเน็ตยังช้าอยู่ ก็โอเคตื่นตาตื่นใจนิดหน่อย แต่ในหัวไม่สนอะไร สนแค่ว่าใช้คอมอะไร เห็นเป็น Mac เก่า ๆ เลย G3 หรือ G4 จำไม่ได้ ก็โอ้โหแล้ว Pro Tools จะไหวไหมเนี่ย ? เพราะใช้ Pro Tools อันนั้นคืออย่างแรกที่คิด ไม่เป็นไรเอา Macbook มาเองเนี่ย!!

ตอนนั้นเก็บตังผ่อน Macbook Pro 17 นิ้ว ด้วยเงินล้างจาน แล้วก็กลายเป็นพ่อครัว คือตอนเรียนอยู่ ทำงานทุกอย่าง ตั้งแต่รับจ้างทำสวน เซลล์ขายมีด ขายเครื่องครัว ช่างซ่อมแอร์รถ เป็นเด็กขายและเฝ้าร้านโดนัทของพี่สาว เป็นเด็กเฝ้าบ้านเวลาเขามี Open House เพราะพี่สาวขายบ้าน ประมาณปอมไปเฝ้าบ้านให้หน่อย เดี๋ยวพี่ให้ตัง

จนได้ไปกินข้าวในร้านอาหารไทยแห่งหนึ่ง ก็มีพี่เด็กเสิร์ฟที่เป็นคนไทย ถามว่า “มาทำอะไรครับ มาเรียนเหรอ ?” คุยไปคุยมาก็เอ่อ… ผมกำลังหางานทำอยู่พี่ เลยได้เป็นเด็กเสิร์ฟร้านนี้เลย ไม่กี่วันดันเข้าไปยุ่งกับในครัว แม่ครัวบอกว่าทำกับข้าวได้เหรอ โดนจับเปลี่ยนเป็นลูกมือซะงั้น แต่เอาจริงเด็กเสิร์ฟ ได้เงินเยอะกว่านะ เพราะได้ติ๊บ แต่ไม่เป็นไร ก็ไม่ค่อยชอบเสิร์ฟอยู่แล้ว

เลยเก็บตังและยืมตังแม่ครัวมาด้วย ซึ่งป้าแกให้ตังมาเลยแล้วบอกว่า “ได้เงินแล้วอย่าหนีนะ !!” เราบอก “จะให้หนีไปไหนละ” เลยเอาตังไปจ่ายงวดแรกก่อน ตอนนั้นซื้อกับ Sweetwater เพราะเขาขายแบบผ่อนได้ เลยได้ Macbook Pro ตัวนี้มา ซึ่งเป็นเครื่องแรกที่ซื้อ

กลับมา!! โอเคต่อ เราเอา Macbook มาเอง ก็เลยเปลี่ยนคอม เพราะ Edit ในคอมตัวเองน่าจะโอเคกว่า จะได้ไม่มีอะไร หันไปอีกหน่อย อ่าว Tape เว้ย โอเคเคยเรียนมา ทำได้ แต่ดันมี 2 เครื่อง เป็น 24 Track 2 นิ้ว 2 เครื่องตั้งอยู่ ก็ถามว่า “นี้ Backup เหรอ ?” เอ็นจิเนีย บอกว่า “ไม่ใช่มันซิงค์กัน” ก็คืออัดทีเดียวได้เลย โอเคตื่นเต้นละ เริ่มเจออะไรใหม่ ๆ แบบที่ไม่เคยเจอมาก่อนละ ตอนนั้นอายุน่าจะราว ๆ 20 เอง

เอ็นจิเนียก็แนะนำ พาไปดูห้อง ชั้นโถงก็เจอ Console Neve 8078 ก็คือ Vintage เลย และพอรู้ว่ามันคืออะไรนะ โอ้โห !! ไม่เคยเห็น เคยเห็นแต่ Channel strip ตื่นเต้น แล้วรู้สึกว่าห้องนี้ไม่ธรรมดาละ ต่อมาก็พาขึ้นไปชั้นบน อันนี้เจอมิกซ์ SSL9000j 64 แชนแนล ก็ตื่นเต้นไปใหญ่

“โอ้โห เพื่อนกูมันรวยหรือเปล่าวะเนี่ย !!”

ค่าอัดน่าจะเยอะแน่เลย แล้วก็เจอ Mastering Engineer ชื่อ Maor Appelbaum เขาก็บอกว่านี่ Rack ของเขา แล้วก็โชว์ Rack ให้ดู ตอนนั้นเขายังไม่มีห้องด้วยนะ แต่ตอนนี้ดังมาก ปรากฎว่า ไม่รู้เรื่อง เพราะตอนนั้น Mastering ไม่รู้เรื่องเลย เรียนแล้วแต่ว่าไม่รู้ ไม่เข้าใจ คือจะชอบอัด ชอบมิกซ์ ก็เลยสนใจเรื่องมิกซ์มากกว่า แล้วตอนนั้นก็ไม่รู้เลยว่า เขาพูดถึงเรื่องอะไรอยู่ ไอ้ Rack Mastering ของเขา ซึ่งมาคิดทีหลังว่า ต้องเป็นอะไรที่น่าสนใจมาก ๆ เลยละ

อันนี้เป็นเรื่องที่รู้สึกว่า มันจะเป็นเรื่อง ที่มาพร้อมเมื่อโตขึ้น บางอย่างอะไรที่ไม่รู้ จะไม่ค่อยสนใจ จะไม่ค่อยให้ความสำคัญ อะไรที่ไม่รู้จัก ก็มองข้ามมันไป จนบางที มันอาจจะเจ๋งมาก ๆ ก็ได้ มีความสำคัญกับชีวิตคุณขนาดไหน หรืออาจจะเปลี่ยนชีวิตไปเลยก็ได้ พยายามอย่ามองข้ามอะไรที่ไม่สนใจ ลองหันกลับไปดู ลองฟัง ลองตั้งใจ

ต่อมาเอ็นจิเนีย บอกเดี๋ยวพาไปเจอเจ้าของห้อง เลยพาลงไปที่ Office พอโผล่หน้าไป เจอผู้หญิงคนนึง เขาก็แนะนำตัว กับอธิบายโน่นนี่นิดหน่อย คือมีความรู้สึกว่ามัน เซอร์ไพรส์ และก็เซอร์ไพรส์ไปเรื่อย ๆ เขาชื่อ Sylvia Massy เราก็โอเค โอเค Sylvia เขาก็เอาคีย์การ์ดให้ เอากุญแจให้จะได้เข้าออกง่าย ๆ

ถึงวันอัด เขาก็บอกว่าจะอัดรวมนะ ก็ตั้งกลอง ช่วยเขาตั้งไมค์ ตั้งอะไร แต่ไม่เห็นตู้กีต้าร์ “อ่าวตู้อยู่ไหนละ? ทำไมมีแต่หัวแอมป์” สรุปอยู่ข้างล่างเวที ต้องก้มนิดนึงมุดใต้เวทีไป ส่องไฟแล้วก็เอาไมค์จ่อ เสียงลั่นเลยข้างในนั้น สรุปก็อ๋อ เป็น Isolate คือแยกเสียงออกมา ไม่ให้กวนเวที โอเคก็กลับขึ้นไปบนเวที เช็คโน่นเช็คนี่ แล้ววงก็ใส่หูฟังทุกคน โดยสามารถปรับแยกเสียงอิสระได้หมดทุกอย่าง ก็ตื่นเต้นอีก เพราะเพิ่งเคยเห็น

พอเริ่มอัด ก็อยู่ตรงนั้นแหละ ช่วยทำนู่น ทำนี้ ตั้งไมค์ เขาก็แนะนำว่า อันนี้ต้องตั้งแบบนี้ ไม่ได้มีอะไรมาก ก็คือจ่อไมค์ปรกติ แต่มันดูแล้วมันสวย หมายถึง พวกตำแหน่งไมค์ นึกภาพกลองชุด และก็ตำแหน่งไมค์ ที่ดูแล้วมันสวย เลยรู้สึกว่า เวลาทำอะไรซักอย่าง พอถอยออกมาแล้วมองกลับไป บางที่เห็นว่ามันสวยดี ดูสมมาตร เป็นสัดส่วนที่ดูแล้วสบายตา เสียงมันจะโอเค

ยกตัวอย่าง Overhead ก็ได้ ถ้าตั้งไมค์เตี้ยเกินไป สูงเกินไป กว้างไป แคบไป มองเข้าไปจะรู้สึกว่าไม่สมมาตร แต่ไม่ใช่ว่าตั้งใกล้ ตั้งห่าง เตี้ย สูง เสียงไม่ดีนะ มันแล้วแต่ว่าเราอยากได้อะไร แต่รู้สึกว่าจุดเริ่มต้นก่อนที่จะได้ยินเสียง ให้ตั้งอยู่ในจุดที่คิดว่าสวยก่อน ส่วนมากเสียงออกมาจะโอเคเลย

ต่อมาก็ที่บอร์ด เขาก็ปรับ Gain ปรับ Eq แล้วก็ Insert นิดหน่อย ทีนี้ก็ต้องอัดลงเทป ซิ้งค์ 2 เครื่อง แล้วมันมีปัญหา สุดท้ายต้องใช้แค่เครื่องเดียว แต่ก็พอเพราะว่า พวกกีต้าร์ เบส ร้อง มันเป็นแค่ไกด์ ก็คือว่าอัดรวมก็จริง แต่เดี๋ยวต้อง Overdub ใหม่อยู่แล้ว ไมค์กีต้าร์จากใช้ 2 ไมค์ก็รวมเป็นไมค์เดียว ทอมจับบนล่าง รวมเป็น 3 ใบ Sum Stereo ลง Tape สุดท้ายก็พอดี 24 Track บวกมันมี Time code กับ Metronome ก็เหลือ 22 พออัดเสร็จก็ไม่มีอะไร

ตอนที่ฟังเสียง คือมันอยู่ในห้องเดียวกันระหว่างอัด กับควบคุม แต่ว่ามันพอ คือปิดลำโพงมันก็ได้ยินนะ แต่จะ room room คือก้องหน่อย ไม่ได้ยินเสียง Direct พอเปิดมอนิเตอร์ดังนิดนึง มันก็จะโอเคเลย และวงก็ใช้หูฟังตอนอัดกันด้วย เราก็เออ ๆ ก็ทำงานกันได้นะ ในรูปแบบนี้

แล้วก็ Playback ไปดูที่บอร์ด มันมีไมค์ Room อยู่ 2 อัน ก็เห้ยไม่ได้ตั้งไมค์ Room นี่หว่า ก็เลยถามว่าตั้งไมค์ Room ไว้ตรงไหน เขาเลยชี้ขึ้นไปด้านบน มันห้อยอยู่ คือห้อยทิ้งไว้เลย คิดว่าเป็นไมค์ Ribbon rca 44 (ไม่แน่ใจ) แขวนไว้ 2 ตัว แล้วไอ้ 2 ตัวนั้น คือไมค์ที่เสียงดีที่สุด หมายถึง เสียงที่อัดออกมาดีที่สุด เสียงกลองที่ใหญ่ ฟังแล้วแบบ นี่เหละคือซาวด์ที่แม่งโคตรเจ๋ง!!

ปัจจุบันการทำงานกับ Silly Fools มีจุดที่ง่าย หรือยากอย่างไรบ้าง

เอายากก่อนละกัน อืมไม่น่าเรียกว่ายากมั้ง แต่มันเป็นโจทย์ที่ทุกวงก็มีอยู่แล้ว ว่าต้องทำยังไง ให้วงสื่อสารออกมาได้อย่างที่วงเป็น ซึ่งโชคดีพื้นฐานเราเป็นคน Rock อยู่แล้ว อีกเรื่องคือ วงไม่ได้ Sound Check เอง จะเป็นทีมงาน Sound (ซึ่งก็เล่นได้เหมือนวงเล่นเลย 555) และวงมาเล่นอย่างเดียว

ที่นี้ต้องรู้ว่า คนเล่นต้องการอะไร ต้องฟังยังไง ต้องรู้สึกยังไง ต้องได้ยินยังไง ถึงจะรู้สึกเล่นออกไปได้ แล้วมีความสุข ไม่อึดอัด ถ้าขึ้นเล่นแล้วไม่ได้ยิน ไม่รู้สึก ไม่เร้า ก็จะไม่มีพลังงานที่จะส่งออกไปต่อ เราว่าเรื่องยากคือมอนิเตอร์ เรียกว่าเป็นเรื่องสำคัญดีกว่า

เวลาซาวด์เช็คจะทำมอนิเตอร์ก่อน แล้วค่อยมาทำลำโพง PA ที่นี้จะง่ายละ เพราะวงมีบอร์ด คือมิกซ์ของตัวเอง ช่วงนึงไม่มีมิกซ์ไปใช้มิกซ์ร้าน บางครั้งเจอของเก่า ของไม่ 100% บ้าง อันนี้จะเป็นเรื่องยาก ในการทำงานที่อุปกรณ์ไม่สมบูรณ์ แล้วเราไม่สามารถทำในสิ่งที่ต้องการได้ จะกลายเป็นว่า อันนั้นไม่มี อันนี้ไม่ได้ มอนิเตอร์มันขาดอยู่ มันจะกลายเป็นกังวล หรือเราไม่มีความสามารถเหรอวะ ของมีแค่นี้มันต้องทำได้ดิวะ ก็เลยดูว่าอะไรคือจุดบอด

สุดท้ายก็คืออุปกรณ์ คือถ้าอุปกรณ์พร้อม ทุกอย่างไม่ยาก ยิ่งถ้าเอามิกซ์ไปเอง มอนิเตอร์ไปเอง PA ไปเอง โอ้โหชิวเลย อย่างเช่นทุกวันนี้ ถ้าเป็นงาน Camp พี่หรั่งจะขนไปเอง จะเป็น System ของ Yamaha อันนั้นอะง่ายเลย ทำให้มีเวลาสำหรับสร้างมิกซ์ละ ไม่ต้องแก้ปัญหา

แต่ถ้าในเรื่องของการทำงานจะไม่ค่อยมี เพราะว่าพี่ ๆ เขาใส่ใจกับของเขาเอง ทุกคนอุปกรณ์เต็มที่ เอากลองไป เอาตู้ไป ไมค์อะไรมีหมด ทีนี้พอกลอง กีต้าร์ ตู้ อะไรมันดีหมด ก็ทำง่ายขึ้นเลยไม่ค่อยมีเรื่องยากตรงนั้น

ส่วนเรื่องง่ายคือ อยู่กับพี่ ๆ เขาแล้วง่าย เพราะพี่ ๆ เขาตรง ๆ แล้วก็อยู่กันเป็นครอบครัว มีอะไรเขาก็คุยกัน ซึ่งจริง ๆ ก็ไม่ค่อยมีปัญหาด้วย

การที่ต้องมิกซ์เสียงเปลี่ยนสถานที่ไปเรื่อย ๆ สิ่งที่ยากคืออะไร

ระบบของแต่ละที่ไม่เหมือนกันไง Room อะคูสติกของห้อง ที่ไม่เหมือนกัน และที่สำคัญคือผู้คน คือเวลาไปที่ต่าง ๆ เหมือนไปเยี่ยมบ้านผู้ใหญ่ ต้องให้ความสำคัญ ให้เกียรติกับเจ้าของ จะไม่ค่อยไปปรับอะไรของเขาเท่าไร ซึ่งเขาเซตอะไรไว้ ถ้าไม่มีอะไรเสียหาย หรือผิดพลาดอะไรรุนแรง ก็จะไม่ทำอะไร แต่บางทีนาน ๆ ครั้งอาจมีแก้บ้าง

อย่างมอนิเตอร์กลับเฟสเจอบ่อย บางทีไปซ่อมดอกมา สายขั้วผิด อะไรแบบนี้ เพราะที่วงจะใช้พ่วงกัน 2 ใบ ให้เบสกับกีต้าร์ ก็จะมีปัญหาอันนี้เจอบ่อย เลยทำสายพ่วงไว้ 2 แบบ คือสายพ่วงปรกติ กับสายที่กลับขั้ว คือถ้าเกิดมีปัญหาก็เปลี่ยนเลย จะได้ไม่ต้องมานั่งแก้สายหรือทำอะไร แล้วก็บอกเขาไว้ พี่อันนี้มันกลับเฟสนะ ไม่รู้ใบไหนละ แต่ตัวใดตัวนึงแหละกลับกันอยู่

และก็เรื่องอะคูสติกของห้อง ซึ่งจะไม่สู้กับอะคูสติก จะทำตาม คือจะมิกซ์ตามห้อง ซึ่งจริง ๆ ก็มีวิธีแก้เยอะ วิธีการมิกซ์ เทคนิคต่าง ๆ แต่เราก็มิกซ์ตามไป อะไรที่มันก้อง ก็หาวิธีมิกซ์ให้อะไรที่สำคัญโผล่ออกมา ให้มี Energy ประมาณนี้

ถ้ามีคนอยากเดินรอยตาม ทำงานแบบพี่ อยากให้พี่แนะนำ

ถ้าอยากเป็น Sound อืม…แต่ตอนนี้ยังไม่ได้เป็น ก็ไม่รู้ว่าอนาคตจะเป็นยังไง AI จะมาทำงานแทนป่าว 555 น่าจะอีกนานมั้ง ทีนี้สำคัญสุดน่าจะเป็นตัวเอง

“อยากทำจริงหรือป่าว ชอบจริงหรือป่าว ?”

เพราะงานตรงนี้จะต้องไม่ตึงเกินไป กับทุกอย่าง ไม่ใช่แค่กับการทำงาน รวมถึงการใช้ชีวิต การคุยกับคน การยอมรับกับข้อจำกัดหลาย ๆ อย่าง เพลง อุปกรณ์ การศึกษาสำคัญ ซึ่งไม่ใช่แค่เรียนมหาลัย หรืออะไรอย่างเดียว อย่างตอนนี้ Youtube ก็เพียบเลย จนคิดว่าถ้ามี Youtube ตั้งแต่ตอนนั้น ก็ไม่น่าเป็นแบบตอนนี้อะนะ 555

ปัจจุบันเลยคนเก่งเยอะ ยืนฟังซาวด์พวกงาน Music Festival ดีทุกวง ยิ่งหลัง ๆ มานี่ดีหมดเลย ทุกคนมีคาแรคเตอร์ ความเป็นตัวเอง คือการศึกษา ปัจจุบันเข้าถึงง่ายกว่าเมื่อก่อนเยอะ คอนเนคชั่นก็สำคัญ การตอบ “ได้ครับ” เป็นเรื่องที่สำคัญ ได้พี่ ไปได้ ทำได้ แต่ได้ไม่ได้ไม่รู้นะ แต่โอกาสมาอย่าปล่อย ซึ่งเราก็ปล่อยไปหลายครั้งเหมือนกัน 555

เราใช้ประสบการณ์เป็นหลัก แต่ก็ยังคงศึกษาอ่านหนังสืออยู่ ดูคลิป Youtube หลาย ๆ ช่อง เพราะสิ่งใหม่ ๆ ก็มาเรื่อย ทุกวันนี้ก็ตามไม่ทันแล้ว เอางี้ดีกว่า ทำยังไงให้ตัวเองใช้ความสามารถให้ได้ ในระดับที่ตัวเองต้องการดีกว่า เพราะเราก็ยังมีจุดที่อยากไปอยู่ ซึ่งแต่ละคนเป้าหมายไม่เหมือนกัน  เราก็มีความสุขกับปัจจุบัน

แต่ถ้าพูดในแง่ของความสามารถในการทำงาน ยังมีอีกเยอะที่อยากทำได้ ซึ่งทุกงานที่ทำไม่ว่าจะเป็น Studio หรือ Live Sound จะต้องมีอะไรที่สอนตัวเองกับมา ส่วนใหญ่เป็นเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ เสียงปลั๊กนี้ไม่ดี สายไมค์อันนี้เสียงดร็อปกว่าอันนั้น หรือวันนี้ตั้งไมค์ตรงนี้ไม่ดี เมื่อวานดีกว่า มันไปได้เรื่อย ซึ่งทุกอย่างมันต้องเริ่มต้นจาก

“คุณชอบเรื่องนี้จริงป่าว เป็นคนที่หมกมุ่นกับเรื่องนี้หรือป่าว ถ้าเป็นทุกอย่างมันจะค่อย ๆ ไปของมันเอง”

 

ขอบคุณบทสัมภาษณ์ พี่ปอม ขัตมาน ชูกลิ่น

บอย สิทธิศักดิ์ ศิริวัฒนกุล Live Sound Engineer Taitosmith

เริ่มต้นบทสัมภาษณ์แรกกับ บอย สิทธิศักดิ์ ศิริวัฒนกุล Sound Engineer อายุน้อยแต่ฝีมือ และประสบการณ์ไม่ได้น้อยตามอายุ ผู้อยู่เบื้องหลังวงดนตรีชื่อดังอย่าง Taitosmith ซึ่ง Soundenthai อยากแนะนำให้ทุกคนได้รู้จักว่า กว่าจะเดินทางมาจนถึงจุดนี้ได้ ต้องผ่านประสบการณ์เรื่องอะไรมาบ้าง รับรองงานนี้มีทั้งโหด มัน ฮา พร้อมทัศนะคติดี ๆ อีกเพียบ ถ้าพร้อมแล้วไปกันได้เลย

จุดเริ่มต้นคืออะไร

บอย: เริ่มจากเป็นเด็กต่างจังหวัด เกิดที่ปราจีนบุรี ย้ายเข้ามาเรียนที่กรุงเทพตอน ม 1 เลยได้มีโอกาส ตั้งวงเล่นดนตรีกับเพื่อน ๆ ต่อมาก็ทำให้อยากเรียนดนตรี เลยสอบเข้า มศว ดนตรี

ตอนเข้ามาเรียนที่คณะ คณะมีเครื่องเสียงให้นะ แต่ไม่มีคนทำ!! พอมาเล่นดนตรีกับเพื่อน ต้องมานั่ง เอ๊ะ! มันใช้ยังไงวะ ไป ๆ มา ๆ ก็ดันใช้เป็นอยู่คนเดียว ทั้งคณะพอมีอะไรก็เรียกใช้แต่เรา กลายเป็นก็อยากศึกษาเพิ่ม

เพราะพอทำออกมา บางงานก็ดี บางงานพอใช้ของเยอะ ๆ จะเริ่มงง ทำไมเสียงมันแย่จังวะ? ไมค์ทำไมหอนวะ? ทีนี้ก็เริ่มศึกษา ประจวบเหมาะกับตอนนั้น วงดนตรีที่ทำ เริ่มได้ไปเล่นออดิชั่นร้าน จึงได้เจอกับพี่ Sound Engineer ที่ร้าน ก็เลยถามครูพักลักจำมาเรื่อย ๆ

อะไรที่เป็นจุดเปลี่ยนให้เลือกเดินสาย Sound Engineer แบบเต็มตัว

บอย: ตอนนั้นทำวงดนตรีอยู่วงหนึ่ง มีเล่นร้านตลอดทุกวัน มีเพลงกับค่ายแล้วนะ แต่ก็ไม่ได้ดังมากมาย งานซาวด์ก็มีมาเยอะขึ้น เพราะจากที่ได้คุยกับพี่ Sound Engineer ที่ร้านบ่อย ๆ จนเค้าชวนว่า

ถ้าสนใจ ก็มาทำ Technician ด้วยกัน ผมก็เริ่มตามเค้าไป มีงานที่ไหนก็แอบตามเค้าไป ในช่วงที่ว่างจากการเล่นร้าน กลายเป็นยิ่งชอบ ยิ่งได้ความรู้กับประสบการณ์ที่มากขึ้น

ติดอยู่ที่ว่า ถ้าพี่เค้าถามว่า เดือนนี้รับงานกี่วัน ผมก็ว่างไม่เยอะ เพราะต้องเล่นดนตรีทุกวันเลย ทำให้ไม่สามารถรับงาน Technician หรืองาน Sound ได้มาก แต่ความรู้สึกในใจคือไปแล้ว อยากไปตรงนั้น อยากไปงานคอนเสิร์ตกับพี่เค้า มีงาน Technician วงนี้ก็อยากไป

ก็เลยเริ่มเบี่ยงไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งวันนึง ผมเลยตัดสินใจขอแยกทางกับวง แล้วจะหันมาทำงาน Tech 100% แล้วจากนั้นก็เลิกเล่นร้านไปเลย

จาก Technician งานแรกที่ต้องรับผิดชอบในฐานะ Sound Engineer แบบเต็มตัว

บอย: โหวจำได้ จำได้แม่นเลย555 จริง ๆ ก็ทำซาวด์มาตั้งแต่มหาวิทยาลัย แต่พอออกมาข้างนอก ก็เป็นแค่ตัวเล็ก ๆ หน้าที่รับผิดชอบก็คือ Technician ดูพี่ ๆ เค้าทำ เค้าจับมิกซ์ก็ขอดู เก็บความรู้ บางทีก็ไปแทนพี่เค้าทำร้านอาหาร แล้วก็เริ่มจากเป็นซาวด์ประจำจากตรงนั้น พอมีงาน Technician ก็ลาร้านหาคนแทนไป

จนมางานแรกที่ได้มาเป็นซาวด์แบบเต็มตัวเลย เป็นรุ่นน้องชื่อ น้องไข่มุก The Voice ช่วงนั้นน้องตั้งทีมแบ็คอัพเพื่อรับงาน และทีมแบ็คอัพของน้องเค้าก็เป็นน้อง ๆ ที่คณะ แล้วทั้งคณะก็รู้ว่าผมทำซาวด์ก็เลยได้มีโอกาสได้ทำ

ครั้งนั้นได้ทำซาวด์ให้ศิลปินเลย ไปเจองานแรกเลย เป็นงานประจำปีจัดที่วัด งานอย่างใหญ่มิกซ์อนาล็อก 2 บอร์ด วาง FOH Soundcraft 32 ช่อง กับ Monitor วางด้านบนเวที

อ่าวแล้วเป็นซาวด์มาคนเดียวนี่หว่า 555 เลยต้องรีบเข้าไปทำมอนิเตอร์ให้เสร็จ ส่วนด้านหน้าก็ฝากพี่ซาวด์กลางให้เค้าช่วยก่อน เพราะเวลามีจำกัด พอมาด้านหน้าเค้าก็ปรับให้เยอะแล้ว ก็ต่อ ๆ เค้าไป ส่วนเวลาจริงก็ต้องปล่อยด้านบนไปเลย เพราะต้องมาดูหน้า FOH

ประสบการณ์ในการทำซาวด์ที่รู้สึกประทับใจ

บอย: การได้ทำคอนเสิร์ตใหญ่ System ที่ใหญ่ ๆ ครั้งแรก หลังจากผ่านงานกับน้องไข่มุก The voice มาซักพัก ได้มีโอกาสทำให้วง Uncle Ben ซึ่งต่อมา วงได้ขึ้นคอนเสิร์ตในงานเทศกาลดนตรี ระบบเสียงใหญ่มากจัดที่ฮอลล์ใหญ่ ไบเทคบางนา มิกซ์เป็น Midas Pro6 ถ้าจำไม่ผิด เครื่องเสียงของ Centerpoint Entertainment พี่โบว์ลิ่งเป็นซาวด์กลาง โหวมือสั่นอะ!!!

วันนั้นสนุกมาก คือ ปรกติฮอลล์ใหญ่ ไบเทคมันจะก้องมาก ซึ่งทำค่อนข้างยาก แต่พอมาเจอระบบที่ดี กลายเป็นเห้ยก็ทำได้ ดีกว่างานเล็ก ๆ ที่เคยเจอมาซะอีก เครื่องเสียงทุกอย่างตอบสนองมือ ที่ชอบพูดกันว่า ตามมือ คือวันนั้นได้สัมผัสครั้งแรก

ทำซาวด์ร้าน กับทำซาวด์ศิลปินต่างกันอย่างไร

บอย: ถ้าเรื่องการใช้ความสามารถผมว่ามีความใกล้เคียงกัน แต่เรื่องหน้าที่ความรับผิดชอบคือคนละเรื่อง การเป็นซาวด์ศิลปินจะต้องรับสารจากศิลปินมา นั่นแหละคือสิ่งที่เค้าจะเลือกว่า ใครจะได้เป็นซาวด์วงเค้า

เพราะว่าสื่อสารกันรู้เรื่อง เมื่อซาวด์มาฟังวง สามารถรับรู้ได้เลยว่าวงต้องการแบบนี้ วงชอบแบบนี้ และอยากให้คนฟังฟังแบบนี้ และซาวด์คนนั้นสามารถสื่อสารออกไปได้

แต่ซาวด์ที่ร้านก็จะมีความรับผิดชอบอีกแบบคือ การเตรียมอุปกรณ์ และการเตรียมการต่าง ๆ จะต้องมีความรับผิดชอบในหน้าที่เยอะ อย่างเช่น ศิลปินจะมา ลิสของมาให้อย่างนั้นอย่างนี้ ต้องมีความเข้าในในอุปกรณ์ร้าน และ System ที่ติดตั้ง ตรงตามความต้องการศิลปินไหม เกิดเหตุฉุกเฉินอะไรต้องดูแลให้ได้จนจบงาน เรียกว่ายากคนละแบบ

เรื่องบางเรื่องซาวด์ศิลปินเองก็ไม่รู้ อย่างเรื่องเครื่องเสียง แต่ซาวด์ประจำที่งานนั้นจะต้องรู้ ส่วนทักษะบางทักษะที่ซาวด์ประจำร้านไม่ต้องมีก็ได้ แต่ซาวด์ประจำศิลปินต้องมี ที่จะต้องสื่อสารข้อความจากศิลปิน สู่คนที่ฟัง ผมเคยทำ Taitosmith เมื่อวาน อีกวันไปทำลูกทุ่งโดนว่าซาวด์ไม่ดีก็มีนะ เพราะสื่อสารกันคนละแบบ

การที่ต้องเปลี่ยนที่ทำเสียงทุกวัน ตามร้านต่าง ๆ อะไรที่รู้สึกว่าเป็นอุปสรรค

ประสบการณ์น่าอับอายที่สุดในการทำซาวด์

บอย: โหนับไม่ถ้วน55  แต่มีอยู่ครั้งหนึ่งที่เป็นเหมือนมีดเล่มใหญ่ ๆ แทงเข้ามาที่ตัวเลย จำได้ว่าเป็นงานเล็ก ๆ เค้าให้ไปทำซาวด์ ซึ่งเป็นงาน Grand opening ของร้านเค้าเลย แต่ผมไม่รู้ เค้าบอกแค่ว่า บอย ๆ วันนี้เข้ามาหน่อยนะ ซึ่งที่จริงร้านเค้าเปิดมาซักพัก และก็เคยไปทำมาซักพักแล้วละ ปรกติจะเข้า 18.30-19.00 น. เพราะวงจะขึ้นเล่น 20.00 น.

แต่วันนั้นรู้แค่ว่า วันนี้วงจะขึ้นประมาณ 19.00 น. เลยต้องมาเร็วหน่อย 18.00 น. ไปถึง ปรากฎว่าแขกมากันเต็มร้าน ก็ตกใจว่าปรกติคนก็ไม่เยอะขนาดนี้ แต่ภายในยังไม่ค่อยมีแขกมากเท่าไร ส่วนมากเค้าไปแออัดกันข้างนอก มองบนเวทีนักดนตรีก็เซตเครื่องเต็มไปหมดละ ก็คิดว่า ช้าละแบบนี้ เลยรีบไปที่มิกซ์เลย

ไม่ทันได้เอะใจอะไร ซึ่งที่มิกซ์จะมี Scene ของผมเอง เป็น Scene ที่พร้อมสำหรับเริ่มต้น ทีนี้กดขึ้นมาเลย แล้วแม่งก็หอนทั้งร้านเลย หอนดังมาก ๆ ความตกใจก็ตะครุบ Fader ลง แม่งก็ยังไม่ดับ จนต้องไล่ปิด Power เจ้าของร้านวิ่งมาหน้าซีด

“เฮ้ยบอยเป็นไรวะ!!” เสียงคือโกรธเลย คือมันเป็นงาน Grand opening แล้วหอนซะนาน เป็น 10 วิเลย ก็บอกเค้าไปว่า “ผมโหลด Scene ของตัวเองขึ้นมา เพื่อเตรียม Sound Check แล้วอยู่ดี ๆ เสียงก็หอนครับพี่”

เจ้าของร้านเลยบอกว่า “โหลด Scene อะไร ทำไมไม่แจ้งพี่เลย วงเค้ามา Sound Check ไว้แล้ว” ผมก็ “เดี๋ยวโหลด Scene คืนให้ครับพี่” ปรากฎว่าความฉิบหายมาเยือน

เค้าไม่ได้เซฟ Scene ไว้!!

ก็นั่นแหละครับ คือ พี่ซาวด์เค้ากะว่าเพิ่ง Sound Check ศิลปินเสร็จ วางเครื่องลงไปพักนิดหน่อย เดี๋ยวก็ขึ้นมาเล่นละ หลังจากนั้น ต้องไปขอโทษศิลปิน แล้วศิลปินก็กลับมา Sound Check ใหม่ แต่ว่ามาได้แป็ปเดียว 2-3 นาที ก็ต้องขึ้นเล่นเลย

ผมก็ต้องช่วยพี่ซาวด์ศิลปิน คอยส่งมอนิเตอร์ คอยแนะนำเพราะเค้าก็ไม่ค่อยชินกับมิกซ์เท่าไร ทำไปรู้สึกผิดไป ลูกค้ามองกันทั้งร้านเลย จบงานแทบจะร้องไห้กลับบ้าน ไม่อยากไปร้านนั้นอีกเลย แต่เรื่องนี้ก็จบด้วยความเข้าใจกัน และยังกลับไปทำซาวด์อยู่บ้างก่อนออกทัวร์กับ Taitosmith

ทีนี้มาลองไล่เรียงว่าทำไมถึงหอน อาจจะมีใครไปใช้ Scene ผมแล้วเผลอเซฟไว้ ส่วนเสียงหอนน่าจะเกิดจาก Effect Loop เพราะมันยาว และต่อเนื่อง ซึ่งเป็นการ Loop ที่แย่ที่สุดในชีวิตแล้ว555

เชื่อไหม!! จนเป็นแผลในใจถึงทุกวันนี้ เวลาไปร้านไหน จะไม่กล้าเรียก Scene เอง ก็จะตามหาพี่ซาวด์ร้านว่าอยู่ไหนครับ ต่อให้เค้ายังไม่อยู่ ก็จะรอจนเค้ามาถึง แล้วบอกพี่เค้าว่า กด Scene ให้หน่อยครับ คือ ใครก็ได้ที่ไม่ใช่ผม เพราะผมจะไม่มีวันไปกดปุ่มนั้น!!

เป้าหมายสูงสุดที่วางไว้

บอย: เป้าหมายจะโลภไปนิดนึง ตอนเด็ก ๆ คิดว่าจะไปให้ถึงงานนั้นงานนี้ แต่ทุกวันนี้เป้าหมาย มีแค่อย่างเดียวเลยก็คือ

จะเป็นไปได้ไหม ที่ทำให้ทุก ๆ โชว์ของผม ซาวด์ดีหมดเลยทุกโชว์ ดีที่สุดเท่าที่จะดีได้ ยิ่งถ้าดีที่สุดในงานเลยยิ่งดี ซึ่งตอนแรก ๆ ก็อยากไปงานนั้นงานนี้ แต่พอได้ไปถึงก็ไม่ได้สำเร็จไปซะทุกงาน พอไปฟังวงอื่น ๆ แล้วแบบซาวด์ดีกันหมดเลย ทำให้กลับมาเครียดหนักกว่าเดิม ยังไม่ได้เลยหว่ะ อีกเยอะเลยหว่ะ

กลายเป็นว่า ต่อให้จะได้ไปอีกซักกี่งาน มันก็ไม่พอใจหลอก ถ้างานเหล่านั้น ยังทำมันออกมาไม่ดีพอ ก็เลยเบี่ยงเข็มไปว่า

ไม่ว่าจะงานไหนก็ตาม ถ้างานนั้นทำซาวด์ได้ดีมาก ก็มีความสุข สมมติว่า วันหนึ่งได้ทำซาวด์ที่ Coachella ได้แบบไม่ดีมาก กับไปเล่นงานเล็ก ๆ ทำซาวด์ได้ดีมากเลย ผมคงมีความสุขกับงานเล็กๆนั้นมากกว่า แต่ไม่ใช่ว่าไม่อยากไป Coachella นะ แต่ถ้าไป ต้องไปในฐานะที่แบบว่า ทำมันได้ออกมาดีจริง ๆ

ในการทำงานกับ Taitosmith แต่ละคอนเสิร์ตทำอะไรก่อนหลัง

บอย: เริ่มจากการประสานงานก่อนเป็นอันดับแรก คือค่ายจะประสานกับผมว่า เวลาไปร้านต่าง ๆ จะใช้อะไรบ้าง อยากให้ร้านเตรียมอะไรบ้าง การที่จะขึ้นโชว์ได้ ทางร้านต้องซัพพอร์ตอะไรบ้าง

อันนี้จะดิวกับค่าย แล้วค่ายจะเป็นคนส่งข้อความเหล่านี้ไปให้กับทุก ๆ ร้านที่ค่ายขายงาน ทีนี้ทางร้านก็จะได้รับลิสว่า Taitosmith มาเล่น คุณจะต้องเตรียมอะไรไว้บ้าง และมีหน้าที่จัดเตรียมของตามลิส

ต่อมาก็นั่งรถไปกันพร้อมของ พอถึงก็จะต้องขนของลงที่จุดโหลดของ จะมีคนเฝ้าของ 1 คน ที่เหลือก็จะเดินดูสถานที่ก่อน เช็คระบบไฟว่าต้องไปต่อไฟที่ไหน? พื้นเวทีโอเคไหม? ข้างบนเวทีมีไฟ หรืออุปกรณ์อะไรที่ดูไม่ปลอดภัยหรือเปล่า? ส่วนผมจะเดินไปหน้าเวที FOH ประเมินลำโพงจะพอไหม? ตรงนี้จะได้ยินหรือไม่?

พอประเมินเสร็จก็จะวางแผน วันนี้จะใช้เป็น Onboard FOH หรือ ใช้ iPad สมมุติว่าใช้ FOH ก็ต้องดูจุด FOH ว่าตั้งได้ตรงไหน เบียดใครไหม มีหลังคาไหม ถ้าใช้ ipad ก็ต้องดูว่ามิกซ์ตั้งไว้หลังเวที Wifi จะถึงไหม ต้องต่อตัว  extension ออกมาหรือเปล่า เสร็จแล้วก็ทยอยทำตามแผน เช็คเรื่องระบบไฟก่อน ON

เช่น มีกราวด์หรือเปล่า ถ้าไม่มีก็ไปตอก ส่วนใหญ่ก็เป็นผมนี่แหละ เพราะพวกน้อง ๆ Technician ก็จะยุ่งกับการตั้งกลอง ตั้งเครื่องดนตรี ก็จะมีผมที่ว่าง ก็จะไปเอาแท่งกราวด์มาตอก เออเคยงงกับบางร้าน มีแท่งกราวด์ขนาดใหญ่ แต่ไม่มีอะไรมาต่อไว้เลย คือ ชีวิตต้องการความเร้าใจ และเสี่ยงภัยตลอดเวลารึยังไง?

หลังจากน้องเซตทุกอย่างเสร็จบนเวที ก็จะเปิดมิกซ์เช็ค Scene ว่าทุกอย่าง Run โอเคหรือเปล่า บางทีเปิดมาเจอมิกซ์รวนอะไรแบบนี้ก็มี Stage box เชื่อมต่อไม่ติด เสร็จแล้วก็เช็ค Line โดยน้อง ๆ Technician จะเป็นคนทำ ซาวด์บางคนจะเป็นคนดูเอง แต่อันนี้ค่อนข้างไว้ใจ เลยให้น้อง ๆ ดูแลกันเอง

ส่วนผมจะได้ไปเช็คลำโพงเพื่อประหยัดเวลา โดยเปิด Pink noise และเพลงที่มิกซ์มา สิ่งที่สำคัญที่สุดคือเช็ค Pink noise แล้วจะรู้ว่างานนี้มันเป็นแบบนี้นี่เอง คือไม่ได้ฟังออกขนาดโทนร้านนี้มันเป็นแบบไหน แต่พอมันมีปัญหา Pink noise จะเป็นตัวบอกอันดับแรก เพราะเจอบ่อยมาก

เปิดมาปุ๊ปซับไม่ออก เปิดมาปุ๊ปลำโพง 2 ข้างไม่เท่ากัน บางทีเสียงไม่เหมือนกัน ดอกนี้ไม่ดัง ก็จะเดินไล่ ปรกติจะเจอร้านเล็ก ๆ บ่อย ยิ่งช่วงนี้ ก็จะเดินเช็คลำโพงทุกวันว่าเค้าออกครบหรือเปล่า

แต่ถ้างานใหญ่ ๆ คงเช็คแบบนี้ไม่ได้ คงได้แค่ฟัง ลำโพงซ้ายขวาเท่ากันหรือเปล่า ซับมาหรือเปล่าประมาณนี้ คือจะไม่ยอมเปิดเพลง จนกว่าจะเช็ค pink noise จน PA ออกครบและถูกต้อง เสร็จแล้วก็เปิดเพลงเช็ค EQ ก็ถือว่าเสร็จ ทีนี้ลำโพงก็จะเสร็จละ

จากนั้นก็ให้น้อง ๆ พูดไมค์ และก็เริ่มทำซาวด์ เพราะได้ทำ EQ PA ไปแล้ว ทีนี้เปิด Source ออกมาแล้วฟังเสียงโอเคหรือเปล่า ต้องทำอะไรเพิ่มเติมหรือเปล่า แล้วก็เสร็จละ ไม่มีอะไรแล้วครับ

ในการทำซาวด์ให้ออกมาดีอะไรสำคัญที่สุด

บอย: ให้ความสำคัญกับ Source มากที่สุด คือแหล่งกำเนิดเสียง ตั้งแต่ เครื่องดนตรี ไมค์ มันจะต้องดีมาตั้งแต่ตรงนั้น เพราะหลายอย่าง การที่มาปรับปลายทาง ได้ดีไม่เท่าปรับมาตั้งแต่ต้นทาง

เช่นกีต้าร์ ถ้ามาบิดที่ EQ ปลายทางเป็น non linear process ไม่ได้ EQ เล็ก ๆ น้อย ๆ แล้ว มันมีผลเยอะ เพราะว่าเสียงมันผ่าน Over drive หรือ Distortion มาแล้ว บิดนิดเดียวไปหมดเลย

ซึ่งไม่เหมือนกับการไป EQ ก่อนหน้า ที่เค้าจะเข้าไปที่ปรีแอมป์ของเค้า ซึ่งตอนนั้นยังเป็น linear process อยู่ พอหลังจากนั้นมันก็จะต่างเยอะ เช่นนั้นเรื่อง Source นั้นสำคัญมาก ๆ เป็นซาวด์ศิลปินต้องเข้าใจ Source

อย่างสแนร์เป็นอย่างงี้ คาแรคเตอร์แบบนี้ โอเวอร์โทนแบบนี้ ให้ Attack ประมาณนี้ มือกลองชอบตีน้ำหนักเท่านี้ เพราะเช่นนั้นต้องมิกซ์ในรูปแบบไหน

ถ้ามีคนอยากเป็น Sound Engineer ศิลปินแบบบอย จะแนะนำเค้าว่าอย่างไร

บอย: มองว่าต้องเปลี่ยนทัศนะคตินิดนึง สำหรับผมถ้าจะมาแบบผมเลยนะ คือต้องเลิกอยากเป็นซาวด์ศิลปินก่อน คือถ้าไปตั้งเป้าว่าจะเป็นซาวด์ศิลปิน คนนี้ คนนั้นให้ได้ เบอร์นั้นให้ได้ เบอร์นี้ให้ได้ จะกดดันตัวเองมากเกิน เพราะว่านักดนตรีทุกคนเค้ามีสิทธิ์เป็นศิลปินหมดเลย อยู่ที่ว่าเค้าจะดังหรือไม่ดัง แต่ทุกคนมีสิทธิ์เป็นศิลปินหมด

เพราะเช่นนั้น การทำซาวด์ของคุณก็เช่นกัน คุณควรเลิกแบ่งแยกก่อน ว่าจะต้องตั้งเป้าเป็นซาวด์ศิลปินอย่างเดียวเลย จะต้องไปหางานทำใกล้กับศิลปิน เข้าขากับเค้าให้เยอะที่สุด กระบวนการแบบนี้ก็มีถูกอยู่บ้าง แต่ผมไม่ให้ความสำคัญกับมันมาก

เพราะตอนอยู่ร้าน ก็ได้ทำซาวด์ที่ร้าน ได้ทำ Technician เล็ก ๆ น้อย ๆ ใส่เต็มที่ทุกงาน งาน 100% ให้ 200 300% ไปเลย ทำให้ดีที่สุด แล้วพอทุกคนเห็นว่าทำงานดี เค้าจะเขยิบเราไปใกล้ศิลปินเอง หรือขยับไปใกล้กับคนที่จะได้เป็นศิลปินเอง

เหมือนกับเป็นแรงดึงดูดกัน ศิลปินเองเค้าก็ต้องทำงานอย่างหนักเพื่อที่จะมีผลงาน เช่นนั้นคนที่ทำงานหนัก ตั้งใจทำงาน จะถูกดึงดูดจนมาเจอกันเอง

ถ้าวันหนึ่งไม่ได้ทำงานด้านนี้แล้ว อยากไปทำอะไร

บอย: อยากเป็นครูดนตรี ตอนอยู่มหาลัย ผมสอนคนอื่นเก่งมาก เรียนเก่งด้วยนะไม่ได้คุย ชอบตรงการได้สอนคนอื่น มันเหมือนกับการได้ทวนตัวเอง ก็เลยชอบ พอได้ทวนก็กลายเป็นจำได้แม่นเลย

ทฤษฎีที่ได้สอนคนอื่นไป กลับทำให้เราแน่นมากขึ้น ก็เลยชอบสอน พัฒนาการสอนมาจนเพื่อน ๆ บอกว่าเห้ยบอย มึงสอนรู้เรื่องนะ เลยคิดว่าน่าจะมาทางนี้ได้ ถ้าเกิดไม่ได้ทำอาชีพนี้แล้ว สมมติว่าหูพังไปแล้ว ก็คงสอนดนตรี  พื้นฐานต่อเครื่องเสียง ตลอดจนการเล่นดนตรี

มุมมองของบอยที่มีต่อเว็ป Soundenthai.com

บอย: ชอบที่ความรู้พวกนี้มันควรที่จะฟรี เพื่อเปิดโอกาสให้ทุกคนได้เข้าถึง ผมมองว่าคนที่ทำเครื่องเสียงในไทย ยังมีน้อยคน ที่จะมีความรู้ในเรื่องพื้นฐานจริง ๆ  แต่ข้ามขั้นไปทำนั่นทำนี่กันแล้ว กลายเป็นพาวงการนี้ไปทางไหนก็ไม่รู้

ซึ่งถ้าสามารถเข้าใจในข้อมูลชุดเดียวกันได้ ก็จะกลายเป็นคุยกันรู้เรื่อง วงการก็จะถูกพัฒนาต่อไป เพราะทุกคนมีความรู้ใกล้เคียงกัน ถ้าชุดข้อมูลพวกนี้ไม่ถูกเปิดเผยออกมา ก็จะเหลือแค่ไม่กี่คนที่จะเข้าใจข้อมูลชุดนี้ แล้วมันจะพัฒนาวงการไปได้อย่างไร ?

ขอบคุณบทสัมภาษณ์ บอย สิทธิศักดิ์ ศิริวัฒนกุล